Kolekcje - Zabytek.pl
Podwarszawskie dworce w stylu dworkowym powstały w latach 20. XX wieku w ramach odbudowy infrastruktury kolejowej po zniszczeniach I wojny światowej. Ich rodzima forma wyraża poszukiwanie tożsamości odradzającego się państwa oraz kształtowanie stylu narodowego.
Kolekcja prezentuje region wielowiekowej działalności kulturowej i technicznej człowieka grupujący teraz pozostałości XIX-wiecznych założeń i obiektów przemysłowych – powstałych w dobie rodzącego się nowożytnego przemysłu na ziemiach polskich.
Teodor Marian Talowski zaliczany jest do najznamienitszych polskich architektów przełomu XIX i XX w, określany prekursorem polskiego neoromantyzmu w architekturze. Znany jest jako autor eklektycznych budowli wykazujących zadziwiające bogactwo form, łączących w sobie w niezwykle malowniczy sposób elementy wielu stylów.
Wiek XIX był czasem ścierania się sztuki zastanej, tradycyjnej z awangardową, odkrywania nowych trendów, w końcu był czasem buntu wobec skostniałych zasad sztuki akademickiej. Rewolucja, jaka się w tym czasie dokonała odrzuciła tworzenie sztuki na podstawie obserwacji dzieł wielkich mistrzów przeszłości. W efekcie tego przewartościowania przez długi czas akademizm, a najbardziej sztuka kościelna, były niedoceniane i zapomniane.
W 1922 r., po plebiscycie i III powstaniu śląskim, zostało utworzone województwo śląskie stanowiące autonomiczną jednostkę II RP. Wówczas to najmniejsze w skali ówczesnego kraju województwo składało się z ośmiu powiatów, jednego okręgu miejskiego i dziewięciu miast tj.: Chorzowa, Katowic, Świętochłowic, Bielska, Rybnika, Cieszyna, Tarnowskich Gór, Pszczyny oraz Lublińca. Siedziba władz znajdowała się w Katowicach. Województwo śląskie posiadało własny parlament – Sejm Śląski oraz odrębny Skarb Śląski. Co więcej, m.in. dzięki przemysłowi górniczemu i hutniczemu, województwo śląskie było najbardziej rozwiniętym i jednocześnie najbogatszym obszarem w międzywojennej Polsce.
Dawniej Opolszczyzna zwana była zagłębiem wapienniczym, a wapno nazywano „białym złotem”. Murowane piece szybowe były charakterystycznym elementem krajobrazu Śląska Opolskiego.
Województwo lubuskie obfituje w rozmaite przykłady budownictwa obronnego: wieże rycerskie, zamki, dwory, kościoły obronne oraz obiekty chroniące osady, miasta lub państwa jak palisady, wały ziemne, mury obronne, łańcuchy twierdz czy linie umocnień.
Do poł. XIX w. Podlasie było niemal wyłącznie zbudowane z drewna. Również przybyli w 2. poł. XVIII w. z Rosji staroobrzędowcy swoje kunsztowne domy modlitwy wznosili z tego materiału.
W 1604 r. Zebrzydowski, będąc pod wpływem dzieła Christiana Kruik van Adrichema (łac. Christianus Crucius Adrichomius) pt. Theatrum Terrae Sanctae, postanowił ufundować pierwszą w Polsce kalwarię, wzorowaną na układzie przestrzennym Jerozolimy z czasów Jezusa.
Budownictwo drewniane jest charakterystycznym elementem krajobrazu kulturowego Polski. Podkarpacie zaś jest regionem, gdzie drewnianych, pochodzących z wielu okresów obiektów zabytkowych zachowało się bardzo dużo.
Zapraszamy na szlak pogańskich świętych gór, leżących w rejonie Łysej Góry - najbardziej z tych gór znanej. Przedstawiamy przedchrześcijańskie miejsca kultu oraz obrzędów Słowian z okresu przed powstaniem i chrystianizacją Państwa Polskiego.
Dominium warmińskie, otoczone przez ziemie protestanckie, było kształtowane przez katolicką tożsamość i związek z Rzeczpospolitą, o czym świadczą kościoły pielgrzymkowe o wartościowej architekturze, powiązanej z krajobrazem i bogatym wyposażeniem.
Bogata grupa zabytkowych kościołów drewnianych w województwie lubuskim o unikatowych walorach kulturowych i historycznych liczy około sześćdziesięciu obiektów i jest świadectwem różnorodnej historii terenów dzisiejszego województwa lubuskiego.
Najstarsze świątynie powstałe wraz z rozwojem osadnictwa, tworzącym się systemem administracji oraz powstającymi siedzibami możnowładczymi na terenie Polski Centralnej ze względu na szczególnie odległy czas powstania są zabytkami o szczególnym znaczeniu.
Ryglowa architektura sakralna stanowi charakterystyczny element w krajobrazie Pomorza Zachodniego. Najstarsze kościoły wzniesione w technice szkieletowej mają metrykę późnośredniowieczną, zaś największą grupę stanowią kościoły XVII i XVIII-wieczne.
Budownictwo drewniane jest nieodłącznym elementem polskiej wsi. Niezwykła malowniczość, integracja z krajobrazem i prostota formy drewnianych świątyń województwa świętokrzyskiego urzeka, dając poczucie zetknięcia się ze światem, który przeminął.
Najlepiej zachowane, a zarazem najciekawsze pozostałości zamków książąt mazowieckich na terenie Mazowsza w jego historycznych granicach znajdują się w Płocku, Czersku, Ciechanowie, Sochaczewie, Rawie Mazowieckiej, Liwie i Warszawie.
Kolonie i osiedla patronackie stanowią znaczący element górnośląskiego krajobrazu. Na obszarze województwa śląskiego znajduje się około 200 tego typu założeń m.in. w Bytomiu, Chorzowie, Gliwicach, Rudzie Śląskiej i Katowicach.
Ratusz, jako budowla monumentalna i reprezentacyjna, od zawsze był znakiem siły i samorządności miasta. Kolekcja pokazuje ratusze miast województwa opolskiego, które mogą być budynkami z ciekawą historią, intrygującymi legendami i niebagatelną architekturą.
Niewielką lecz ważną kolekcję tworzą cztery późnobarokowe kościoły autorstwa Pawła Antoniego Fontany, które charakteryzują się planem z centralną nawą (zwieńczoną quasi kopułą) w kształcie ośmioboku z czterema ramionami i niskim obejściem.
Kolekcja Najstarsze zamki obronne Polski Centralnej obejmuje obiekty z obszaru historycznych ziem Łęczyckiej i Sieradzkiej z powiatem wieluńskim. Zamki te powstały z fundacji królewskich, biskupich i prywatnych w okresie od ok. 1340 do ok. 1535 r.
Drewniana architektura sakralna w województwie śląskim stanowi jeden z cenniejszych i ciekawszych przykładów dziedzictwa tego regionu. Świadczy o tym znacząca ilość zachowanych na tym obszarze kościołów drewnianych będących zabytkami o dość jednolitym charakterze.
Drewniane i murowane kościoły Polskiego Spisza - krainy historycznej pod Tatrami, która znajduje się pomiędzy granicą państwową, a biegiem rzek Białki i Dunajca - to kolekcja 8 obiektów cennych pod względem historii, architektury i wyposażenia.