Była to zapewne siedziba rycerska posadowiona na krawędzi terasy doliny potoku Stara Struga dopływu Nysy Kłodzkiej. Być może już w połowie XIV w. na kopcu stała budowla o murowanych fundamentach. Obecnie obiekt widoczny jest w postaci kopca położonego przy południowej granicy parku. Relikt ten, zlokalizowany w średniowieczu w dawnym obszarze tzw. Przesieki Śląskiej, mając czytelną formę terenową, jest ważnym elementem krajobrazu kulturowo-przyrodniczego grodkowskiego regionu dorzecza Nysy Kłodzkiej, wzbogacającym naszą wiedzę o średniowiecznym osadnictwie, jego zasięgu i szczególnym charakterze strażniczo-obronnym i mieszkalnym. 

Usytułowanie i opis

Grodzisko położone jest w parku, na krawędzi terasy, podmokłej doliny potoku Stara Struga, po jego wschodniej stronie, bezpośrednio po północno-wschodniej stronie dawnego majątku, około 450 m na-zachód od kościoła we wsi. Na działce gruntowej nr 10/2.

Grodzisko stożkowate zlokalizowane na krawędzi wschodniej terasy wcinającej się w dawniej podmokłą dolinę cieku Stara Struga, było w wiekach funkcjonowania obiektem trudno dostępnym. Zapewne pierwotne założenie (kopiec wraz z fosami i wałami) miało kształt czworoboku o zaokrąglonych narożach o wymiarach około 45x50 m. Obecnie w terenie czytelne są: kolisty kopiec o wymiarach około 20 m (u podstawy) z majdanem o średnicy około 4 m, i wysokości około 3 m. Od strony północnej do kopca przylega niższy nasyp (zarejestrowany w trakcie inwentaryzacji parku w 1979 r.), który być może został usypany podczas tworzenia parku. Od strony zachodniej kopca widoczne jest zagłębienie, które jest zapewne częścią dawnej fosy. Od strony północnej, wschodniej i południowej kopca widoczne jest minimalne obniżenie, które może stanowić pozostałość fosy. Obiekt stoi w obszarze lekko podmokłym, w parku podworskim, który powstał pod koniec XVIII w. i w XIX w.

Około 200m na północ od kopca, w północnej części parku, stoi ruina na nasypie, określana jako „zamek”, a która jest pozostałością dawnego dworu. 

Historia

Grodzisko znane jest archeologom i lokalnym historykom od końca XIX wieku. Wówczas rozpoznanie obiektu wykonał O. Vug i opisał go jako „pozostałość kopca w kształcie podkowy o szerokości 10 m i długości 12 m położona w parku na wschód od zamku”. Grodzisko było rozpoznawane przez archeologów niemieckich (m.in. M. Hellmicha) oraz polskich (J. Kaźmierczyka, K. Macewicza). W 1979 r. oraz 1982 r. relikt był dokumentowany w ramach inwentaryzacji parku, a w 2015 r. wykonano jego plan wysokościowy. W 2008 r. w ramach badań Archeologicznego Zdjęcia Polski powierzchniową penetrację obiektu przeprowadził zespół pod kierunkiem E. Matuszczyk z Muzeum Śląska Opolskiego. Wyniki sondażu oraz zapisy archiwalne pozwalają określić chronologię obiektu na okres średniowieczny (XIV-XVI w.).

Stan i wyniki badań

Grodzisko znane już było badaczom pod koniec XIX w. i zostało wówczas opisane przez O. Vuga. W 1 poł. XX w. archeolodzy niemieccy (m.in. Martin Hellmich) przeprowadzili rozpoznanie powierzchniowe obiektu. W 1958 r. badania sondażowe wykonali Józef Kaźmierczyk i Klemens Macewicz. Na kopcu zarejestrowali oni warstwę kulturową o miąższości około 50 cm. Oprócz śladów przepalonej gliny, znaleźli w niej fragmenty naczyń glinianych oraz fragmenty cegieł palcówek. W wykopie sondażowym odkryto także relikty murowanej budowli. W 1979 wykonano inwentaryzację parku rejestrując kopiec, a w 2015 r. weryfikację obiektu oraz plan warstwicowy. W 2008 r. w ramach badań Archeologicznego Zdjęcia Polski powierzchniową penetrację obiektu przeprowadziła Ewa Matuszczyk. Potwierdziła ona formę terenową tego grodziska. Obiekt jest znacznie zniszczony, zachował się tylko kopiec oraz od strony zachodniej obniżenie, które mogło być niegdyś fosą. Zapewne podczas urządzania parku na przełomie XVIII i XIX w. otoczenie grodziska zostało znacznie przekształcone. Obecnie porastają go drzewa i krzewy, a teren wokół reliktu jest zaśmiecony. Na podstawie odkrytych zabytków badacze określili funkcjonowanie grodziska na koniec XIV w. do XVI w.

Park, teren prywatny, ogólnie dostępny. Grodzisko położone jest w południowej części parku, w pobliżu pozostałości zabudowy folwarcznej. Kopiec widoczny wśród drzew. Dojście od strony ul. Parkowej.

Oprac. Krzysztof Spychała, NID OT Opole, 01.07.2021 r.