Pomimo korzystnego położenia niedaleko Wisły i przy szlaku Kraków – Sandomierz sytuacja gospodarcza Połańca długo była niestabilna; w ślad za tym dochodziło do licznych migracji. Połaniec ucierpiał podczas rokoszu Zebrzydowskiego w 1606 r., potopu szwedzkiego (1655–1660) i najazdu Jerzego II Rakoczego (1657). W 1801 r. Żydzi zostali dopuszczeni do propinacji, co było wyrazem złej sytuacji gospodarczej miasta. Innymi źródłami utrzymania były wiślany handel zbożem, utrzymywanie sklepów i zajazdów, piekarstwo i szynkarstwo. Sytuacja w zasadzie nie polepszyła się przez cały wiek XIX.

W okresie międzywojennym w posiadaniu gminy żydowskiej w Połańcu znajdowały się trzy domy modlitwy, cheder, łaźnia i cmentarz. Żydzi posiadali 27 z 28 sklepów spożywczych, przodowali też w czapnictwie, szklarstwie i cholewkarstwie.

W czasie II wojny światowej Połaniec znalazł się pod okupacją niemiecką. W 1941 r. Niemcy utworzyli getto, w którym znalazło się ok. 2 tys. więźniów. Niektórzy próbowali się ukrywać, w tym miejscowy rabin z dwiema wnuczkami, jednak zostali odnalezieni i aresztowani. Część więźniów odesłano niebawem do getta w Staszowie. Ostateczna akcja likwidacyjna miała miejsce w 1942 r.; większość Żydów została wtedy wywieziona i zginęła w komorach gazowych w niemieckim nazistowskim obozie zagłady w Treblince.

Opis

Cmentarz żydowski w Połańcu został założony w połowie XVII wieku. Znajduje się przy ul. Partyzantów, niegdyś Kirkuckiej. Ostatni pogrzeb odbył się tutaj w 1940 r. (wedle innych źródeł – w 1945 r.), potem jeszcze na terenie nekropolii pochowano w zbiorowej mogile ofiary Niemców, które zginęły podczas likwidacji getta oraz podczas marszu do getta w Staszowie. W tym okresie nastąpiła całkowita dewastacja obiektu. Współcześnie cmentarz żydowski w Połańcu jest zaniedbany, zarośnięty, z widocznymi śladami wybierania piasku. Nie zachowały się żadne macewy.

Oprac. Magda Lucima

Właściciel praw autorskich do opisu: Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN.