W 1640 roku mieszczanie postanowili nie sprzedawać Żydom domów lub działek, usunięto też z miasta osoby służące u Żydów. Te postanowienia zostały następnie potwierdzone przez króla Władysława IV w 1647 roku oraz Stanisława Augusta Poniatowskiego w 1766 roku. Na skutek opisanych działań w 1660 roku w mieście żyło tylko dwóch Żydów, a w połowie XVIII wieku ludność żydowska mieszkała poza miastem.

Sytuacja zaczęła zmieniać się w latach 80. i 90. XVIII wieku, w tym czasie bowiem Żydzi zaczęli już osiedlać się w domach w obszarze miasta. Wiadomo, że w 1789 roku wspólnota żydowska w Radoszycach posiadała synagogę.

Prawdopodobnie przed tym rokiem uzyskała też pozwolenie władz miejskich oraz kościelnych na założenie cmentarza.

Opis

Na miejsce pod cmentarz wybrano działkę położoną około 1,5–2 km od miasta, na tzw. Królowej Górze, na terenie należącym do wsi Wisy.

Po III rozbiorze Polski, kiedy Radoszyce znalazły się pod zaborem austriackim, liczba Żydów zwiększyła się do 476 w roku 1827 roku. Na początku XIX wieku Radoszyce stały się ważnym ośrodkiem chasydzkim dzięki osiadłemu tu charyzmatycznemu Issacharowi Dow Berowi, uczniowi Jaakowa Icchaka Horowica z Lublina i Jakuba Icchaka ben Aszera z Przysuchy. Cadyk zmarł 1843 roku i został pochowany na cmentarzu radoszyckim.

Na przełomie XIX i XX wieku można zauważyć w Radoszycach znaczny spadek liczby mieszkańców pochodzenia żydowskiego, spowodowany emigracją przede wszystkim do Stanów Zjednoczonych.

W związku z rozrostem społeczności żydowskiej w drugiej połowie XIX wieku władze gminy stanęły przed koniecznością powiększenia cmentarza. W latach 1886–1905 radoszycka gmina żydowska wyremontowała nekropolię i powiększyła jej obszar. Obecnie powierzchnia cmentarza wynosi około 1,5 hektara.

W czasie okupacji zakazano religijnych pochówków, w pogrzebie brał udział policjant żydowski, a później dwóch Żydów — grabarzy i woźnica Polak. Niemcy wykorzystywali teren nekropolii jako miejsce egzekucji ludności żydowskiej. Ofiary chowano po prawej stronie od wejścia. Po 1943 roku cmentarz został zniszczony. Macewy potłuczono i wykorzystano do utwardzenia drogi oraz jako schody.

Po wojnie proces niszczenia postępował, dodatkowo powierzchnię nekropolii porosła gęsta roślinność. W 1964 roku cmentarz został oficjalnie zamknięty. W 1983 roku z inicjatywy potomka cadyków radoszyckich Arnolda Abrahama Finklera i ze wsparciem Światowego Kongresu Żydów-Ortodoksów przeprowadzono remont cmentarza. Odbudowano wówczas ohel cadyka Issachara Dowa Bera.

W 2011 roku teren został wykupiony przez Fundację Nachlas Kedimim-Radoszyce, która przeprowadziła prace porządkowe i ogrodziła teren (ogrodzenie odbudowane na fundamentach starego muru kamiennego). We współpracy z Nadleśnictwem Ruda Maleniecka wybudowano drogę dojazdową.

W 2016 roku zrekonstruowano formę architektoniczną znajdującego się w centrum cmentarza ohelu, w którym spoczywają cadyk Issachar Dow Ber, zwany Świętym Starcem (zm. 1843) oraz jeden z rabinów radoszyckich Izrael Finkler (zm. 1937). Na całym terenie znajdują się relikty kilkudziesięciu płyt nagrobnych, niekiedy bardzo dekoracyjnie opracowanych. Pierwotny charakter rozplanowania cmentarza jest nieczytelny, choć stwierdzono rzędowy układ mogił i nagrobków (orientowanych).

W 2018 roku cmentarz został wpisany do rejestru zabytków pod nr. A-938 z dn. 16.08.2018 (i z 15.10.2019).

Właściciel praw autorskich do opisu: Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN.