W 1779 r. mieszkało ich 14 (stanowili 8,9% ogółu mieszkańców), w 1793 r. – 35 (25,9%), w 1808 r. – 120 (34%), w 1820 r. – 215 (34,9%), w 1827 r. – 251 (35%), w 1857 r. – 410 (42,7%), w 1865 r. – 714 (46,7%), w 1897 r. – 661 (53,7%), w 1909 r. – 897 (52,3%), w 1921 r. – 797 (37,6%), w 1933 r. – 778 (34,7%), w 1939 r. – 700 (30,4%).

Kahał (dozór bóżniczy) lubieński powstał w XIX wieku. Niemal wszyscy członkowie gminy mieszkali w Lubieniu, jedynie pojedyncze osoby w ościennych majątkach ziemskich (Kobyla Łąka, Narty, Grabiny, Kaliska) i wsiach (Gagów, Modlibórz, Kłóbka Kamienna, Rutkowice, Kąty). Infrastrukturę gminną tworzyły drewniana synagoga kryta blachą oraz drewniany dom modlitw kryty papą. Oba te budynki, stojące przy ul. Bóżniczej, wybudowano w pierwszej połowie XIX wieku. W domu modlitw znajdowało się także mieszkanie rabina (do 1920), szkółka i łaźnia. Przy dzisiejszej ul. 3 Maja stał z kolei budynek drewniany kryty papą, mieszczący cheder i dom modlitw. W 1917 r. gmina zakupiła murowany budynek, gdzie ulokowano przytułek dla ubogich podróżnych Żydów. Mała frekwencja sprawiła, że zlikwidowano go w 1920 r. i przerobiono na mieszkanie dla rabina. W jego sąsiedztwie znajdowały się stajenki i ogródek. Około 800 m za miastem znajdował się oparkaniony w 75% cmentarz z ceglanym budynkiem krytym papą, w którym mieszkał dozorca.

Wraz z odzyskaniem niepodległości przed Polskę niepodległości w 1918 r. Żydzi z Lubienia wykazali się szczególną aktywnością organizacyjną, jakby w odpowiedzi na to, że wcześniejsze, zaborcze władze rosyjskie nie wyrażały na to zgody. Powstały zatem liczne związki i stowarzyszenia gospodarcze (Bank Ludowy, Kasa Bezprocentowych Pożyczek „Gemiłus Chesed”, Związek Kupców Żydów, Centrala Drobnych Kupców i Handlujących, Centralny Związek Rzemieślników Żydów, Związek Zawodowy Robotników Niefachowych, Stowarzyszenie Spożywców „Wyzwolenie-Hachejrus”, Żydowska Kooperatywa Społeczna), dobroczynne (Związek Bractwa Pogrzebowego) oraz kulturalno-oświatowe (Zjednoczenie Szkół Żydowskich, Stowarzyszenie Biblioteka Syjonistyczna). Oddziały miejscowe posiadały żydowskie partie polityczne: Aguda, Bund, folkiści, różne odłamy syjonistów. Sympatie polityczne w gminie w 1931 r. rozkładały się między ortodoksów z Agudy (50%), Syjonistów Ogólnych (15%), Poalej Syjon (15%), Mizrachi (10%), Bund (5%) i bezpartyjnych (5%). Działały też młodzieżówki partyjne oraz Stowarzyszenie Wychowania Fizycznego „Jutrznia”. Oświatę żydowską reprezentowała szkoła dla dziewcząt Bet Jaakow oraz dwa chedery.

Ogólna wartość nieruchomości gminnych wynosiła w 1939 r. 22 000 zł, zaś ruchomości – 3079 złotych. Te ostatnie były skromne: 7 rodałów, 2 trąbki, 200 książek w szkółce, ołtarz, 7 zasłon, 10 lamp, 6 lichtarzy, 2 stoły, 5 ławek, 3 pieczęcie. Budynki gminne wymagały w latach 30. XX w. gruntownych prac remontowych. Brak środków sprawił, że podjęto je w ograniczonym wymiarze.

Kres istnienia społeczności żydowskiej w Lubieniu Kujawskim przyniosła II wojna światowa. Część Żydów opuściła miasto tuż przed wkroczeniem wojsk niemieckich we wrześniu 1939 roku. W warszawskim getcie w 1940 r. w Wydziale Ziomkostw było zarejestrowanych 99 Żydów z Lubienia, zapewne uciekinierów. 7 listopada 1939 r. grupę młodych Żydów Niemcy skierowali do obozów pracy w okolicach Poznania. Inni wysiedleni trafili do Buku w powiecie grodziskim, a następnie do Generalnego Gubernatorstwa; wiosną 1940 r. przebywali m.in. w Wiskitkach, Skierniewicach, Błoniu, Żyrardowie i Warszawie. 16 września 1939 r. Niemcy podpalili synagogę, a w 1940 r. zburzyli dom modlitw. W Lubieniu pozostała bliżej nieokreślona liczebnie grupa, która wegetowała do lata 1941 r., gdy nastąpiły kolejne wywózki do obozów pracy pod Poznaniem. Ostatni miejscowi Żydzi trafili wiosną 1942 r. do niemieckiego nazistowskiego obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem. Po wojnie w 1946 r. w Lubieniu pojawili się pojedynczy Żydzi, którzy niebawem opuścili miasto.

Opis

Cmentarz zapewne powstał w pierwszej połowie XIX wieku. Zajmuje powierzchnię 1 hektara. Leży w bezpośrednim sąsiedztwie cmentarza katolickiego, w lasku nad Jeziorem Lubieńskim, w okolicy zwanej Stępka, ulokowany na planie wydłużonego wielokąta, którego jeden z boków wyznaczała granica jeziora. Przed wojną okalał go ceglany mur, a na jego terenie znajdował się ceglany dom grabarza kryty papą.

W okresie okupacji niemieckiej w latach 1939–1945 zostały zniszczone wszystkie nagrobki. Po 1945 r. teren cmentarza został utwardzony. Był wykorzystywany jako parking, częściowo porósł lasem.