W tym samym czasie wybudowano nową drogę do Frankfurtu nad Odrą, co ożywiło gospodarczo miejscowość. Pierwszy poświadczony Żyd, handlarz tekstyliami Haniel Holländer, pojawił się w miasteczku w 1821 roku. Mimo wielu problemów, jakie stwarzał mu właściciel miejscowości, pozostał, a po nim osiedlili się następni. Byli to głównie Żydzi z Frankfurtu nad Odrą i Gubina, trudniący się handlem i obrotem ziemią.

W połowie XIX w. gmina żydowska w Cybince liczyła ok. 40 członków. W 1871 r. było już ich 52, z tego 33 w mieście i 19 na obszarze gminy. Gmina nie posiadała synagogi, a tylko salę modlitewną. Jej lokalizacja nie jest znana. W sensie organizacyjnym Żydzi z Cybinki byli związani z gminą synagogalną w Rzepinie. Dokumenty poświadczają ich obecność w zarządzie rzepińskiej gminy. W drugiej połowie XIX w. funkcjonowała mała prywatna szkoła żydowska. Jest widoczna na dwóch fotografiach z 1905 r. opublikowanych w albumie wydanym przez Niemców byłych mieszkańców Cybinki w 2003 roku.

Wraz z dojściem nazistów do władzy w 1933 r. rozpoczęły się represje wobec Żydów w miasteczku. Były to głównie upokorzenia i bojkot, które miały zmusić ich do wyjazdu z Cybinki. Rodzina Mannów opuściła miejscowość już w 1933 r. udając się do Palestyny. Także do Palestyny wyjechał najbardziej znany przedstawiciel lokalnej społeczności żydowskiej, dr Martin Schüler. Naziści usunęli imię i nazwisko jego brata Georga z pomnika poległych w czasie I wojny światowej, znajdującego się obok kościoła. Georg Schüler poległ 6 listopada 1917 r.  w randze podoficera.

Punktem kulminacyjnym prześladowań była „noc kryształowa”, z 9 na 10 listopada 1938 roku. Akcję inspirowali przybyli z zewnątrz, najprawdopodobniej z Frankfurtu nad Odrą, członkowie SS. Splądrowano i podpalono żydowskie domy, zdemolowano cmentarz, który już wcześniej służył jako miejsce zabaw i ekscesów lokalnej grupie Hitlerjugend. Za schronienie na plebanii dwóch kobiet z rodziny Schülerów został czasowo aresztowany ksiądz Walter Rettig.

Prawie wszyscy Żydzi z miasteczka zostali wywiezieni, głównie do Frankfurtu nad Odrą, i dalej do innych miast. Część żydowskich dzieci z Cybinki wyjechała do Anglii w tzw. Kindertransportach. W tej grupie na pewno byli Rosemarie Schüler i Hans Louis Fraenkel. Zdecydowana większość żydowskich mieszkańców Cybinki nie przeżyła II wojny światowej.

W Cybince mieszkały również tzw. Geltungsjuden, czyli osoby żydowskiego pochodzenia, które z różnych powodów były przydatne dla reżimu i miały być „tolerowane”. Dotyczyło to przede wszystkim rodziny Konietzko. W późniejszym czasie Lucie i Christa Konietzko przeniosły się do Letschina (obecnie Niemcy), gdzie są odnotowane w źródłach w 1944 roku.

Opis

Cmentarz żydowski został założony w pierwszej poł. XIX w. na wschód od miejscowości, w lesie, w pobliżu miejsca zwanego przed 1945 r. „Lauche”. Od skrzyżowania pośrodku miejscowości, gdzie droga rozwidla się w kierunku Rzepina, trzeba jechać prosto ok. 1600 m w kierunku Zielonej Góry. Za posesją przy ul. Krośnieńskiej 79 należy skręcić w lewo, w drogę leśną i stamtąd jeszcze ok. 900 m w głąb lasu. Powierzchnia cmentarza wynosi ok. 600 m2.

Według świadków na terenie cmentarza był niewielki dom przedpogrzebowy, który się nie zachował. Cmentarz został zdewastowany jeszcze przed 1945 r., ale jego całkowita degradacja nastąpiła już w polskich czasach. Wejście na teren nekropolii znajduje się po lewej stronie leśnej drogi, przy dwóch starych akacjach. Widoczna jest główna aleja obsadzona wiekowymi lipami. Zachowało się 13 obramowań nagrobków, 11 cokołów i połowa nagrobka. Na części macewy zachował się hebrajski napis. W tłumaczeniu na język polski brzmi: „Fromet, żona rabbiego Leba Goldschmidta. Zmarła (…) szewat 603 (1843). Niech jej dusza zawiązana będzie w woreczku żywych”.

Właściciel praw autorskich do opisu: Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN.