Poznaj lokalne zabytki


Wyraź zgodę na lokalizację i oglądaj zabytki w najbliższej okolicy

Zmień ustawienia przeglądarki aby zezwolić na pobranie lokalizacji
Strona korzysta z plików cookies. Dowiedz się więcej.

cmentarz żydowski - Zabytek.pl

cmentarz żydowski


cmentarz żydowski od 1600 r. Ogrodzieniec

Adres
Ogrodzieniec

Lokalizacja
woj. warmińsko-mazurskie, pow. iławski, gm. Kisielice - obszar wiejski

Już w XVII w. w Kisielicach (niem. Freystadt in Westpreußen) mieszkała niewielka społeczność żydowska. Do początku XIX w. jej liczebność była odgórnie ograniczana. Osiedlać w mieście mogli się tylko Żydzi dysponujący listem ochronnym.

Po 1812 r., kiedy Żydzi uzyskali obywatelstwo i zrównanie w prawach, mieszkało w Kisielicach 12 Żydów. Liczebność zaczęła jednak szybko wzrastać. Apogeum rozwoju gminy przypadło na początku lat 70. XIX wieku. W 1871 r. w mieście żyło 276 Żydów, co stanowiło 10% ogółu mieszkańców. W kolejnych dziesięcioleciach społeczność żydowska już tylko topniała, aż w latach 30. XX w. pozostało jedynie 32 Żydów. Miejscowa synagoga została zniszczona w czasie „nocy kryształowej” z 9 na 10 listopada 1938 roku.

Opis

Gmina żydowska w Kisielicach dysponowała własnym cmentarzem. Zajmował on prawdopodobnie płaski, zalesiony teren za cmentarzem komunalnym przy drodze z Kisielic do Biskupca (obecnie ul. Mickiewicza). Dokładna data założenia nie jest znana, być może powstał już w XVII wieku. Pod koniec XIX w., kiedy społeczność była najliczniejsza, został prawdopodobnie powiększony. Jego dewastacja nastąpiła podczas „nocy kryształowej”. Zniszczenia z lat 30. XX w., z okresu wojny, a zapewne także po 1945 r. były tak wielkie, że obecnie głównym źródłem informacji są archiwalne mapy niemieckie z 1898 i 1928 roku. Na miejscu nie pozostały żadne relikty, które mogłyby jednoznacznie wskazywać, że jest to teren cmentarza. W zaroślach dostrzec można zniszczone elementy architektoniczne, ale nie jest jasne, czy to kawałki nagrobków, ogrodzenia czy coś zupełnie innego. Brak zarysu granic w postaci rowu czy muru oporowego, nie ma także charakterystycznego starodrzewu (dęby, akacje), nasadzanego często szpalerowo lub dookoła działki cmentarza.

Właściciel praw autorskich do opisu: Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN.