Wcześniej osadnictwo żydowskie mogło w ogóle nie być możliwe ze względu na długotrwałą przynależność miasteczka do Kościoła (klasztoru cystersów wąchockich). Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich podaje w 1893 r. 371 Żydów w gminie Wierzbica, na ogólną liczbę 1869 mieszkańców.

Miasto straciło na znaczeniu wraz z rozwojem pobliskiego Radomia. W 1870 r. utraciło prawa miejskie, których już nie odzyskało. W 1873 i 1904 r. miejscowość została zniszczona przez pożary.

W bazie Yad Vashem znajduje się kilkadziesiąt zapisów o żydowskich mieszkańcach Wierzbicy, zamordowanych przez Niemców w Zagładzie. Najpopularniejsze nazwiska to: Akerman, Birenbaum, Finkelsztajn, Goldwaser, Hakman, Hochman, Jeleń, Katz, Najman, Pelc, Rozenberg, Rozencwajg, Szmukler, Sztajnberg, Tenenbaum, Winter i Żytnik. Wiele z tych osób ma jakieś związki z Radomiem; zapewne przez tamtejsze getto Żydzi z Wierzbicy podzielili los innych ofiar Zagłady.

Opis

Cmentarz żydowski w Wierzbnicy powstał zdaniem Adama Penkali w 1831 roku. Znajduje się na północny wschód od centrum miejscowości, przy drodze nr 744 prowadzącej do Radomia, przy skrzyżowaniu ul. Wierzbickiej z ul. Błędowską.

Nekropolia została zniszczona podczas II wojny światowej, a w okresie powojennym nie była użytkowana. Na obszarze pochowano podobno Żydów, których rozstrzelano w drodze do stacji Jastrząb.

Współcześnie na terenie cmentarza żydowskiego w Wierzbicy nie zachowały się żadne nagrobki, a jedynie fragment murowanego ogrodzenia. Od strony ul. Wierzbickiej znajduje się zbudowana ok. 1982 r. symboliczna brama z czerwonej cegły. Nie jest związana z tradycją oraz z miejscem dawnego wejścia na obszar nekropolii.

Oprac. Magda Lucima

Właściciel praw autorskich do opisu: Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN.