W 1785 r. żyło tutaj 150 Żydów, liczba ta znacznie wzrosła w kolejnym stuleciu. W II poł. XIX w. społeczność posiadała synagogę oraz cmentarz. Od 1897 r. działało Towarzystwo Kredytowe. Na przełomie XIX i XX w. liczebność gminy spadła, było to prawdopodobnie związane z migracją do większych miast oraz emigracją do Stanów Zjednoczonych.

W 1907 r. Błażowa została zniszczona przez wielki pożar, podczas którego spłonęły obydwie synagogi, 189 domów żydowskich oraz 27 chrześcijańskich. W tamtym czasie miasto było znanym ośrodkiem chasydyzmu; rezydował tutaj cadyk Cwi Elimelech Szapiro, wnuk Cwi Elimelecha, założyciela dynowskiej dynastii cadyków. W 1914 r. błażowski folwark zakupił Żyd Jakub Blum, który wkrótce odsprzedał go Izaakowi Silberowi z Rzeszowa. W miejscowości funkcjonował wtedy prywatny bank, którego właścicielami byli Salomon i Chaim Najsowie.

W okresie międzywojennym w Błażowej miały miejsce strajki chłopskie. W 1918 r. chłopi splądrowali 200 domów żydowskich, a rok później zorganizowali nagonkę, podczas której nie sprzedawali Żydom żywności.

W okresie międzywojennym w mieście funkcjonowało Stowarzyszenie Kupców Żydowskich, którego prezesem był Salomon Neiss. W 1939 r. na terenie żydowskiej gminy wyznaniowej w Błażowej mieszkało 2030 Żydów.

Po wybuchu II wojny światowej Błażowa została zajęta przez wojska niemieckie, które utworzyły Judenrat oraz getto. Getto istniało do w 1942 roku. Więźniów, w tym 139 Żydów przesiedlonych z Łodzi i Kalisza, przesiedlono wtedy do getta w Rzeszowie. Większość z nich zginęła w niemieckim nazistowskim obozie zagłady w Bełżcu.

Opis

Cmentarz żydowski w Błażowej powstał w XIX w., na wzgórzu, poza terenem zabudowanym. Nekropolia została zdewastowana w czasie II wojny światowej i w okresie powojennym. W czasie okupacji niemieckie władze chowały tutaj ciała zamordowanych Żydów.

W latach 80. XX w. Urząd Gminy w Błażowej postawił przewrócone macewy. Kolejne prace porządkowe miały miejsce na początku XXI wieku. W ramach projektu „Gidonim” grupa studentów ze szkoły Reut przeprowadziła inwentaryzację macew. Udało się zidentyfikować 75 nagrobków.

W 2011 r. w okolicach Błażowej na dnie strumienia odnaleziono kilkanaście macew. W 2013 r. studentka Wydziału Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego, Katarzyna Dudek, napisała pod kierunkiem dr hab. Leszka Hońdo pracę magisterską poświęconą cmentarzowi.

Współcześnie na cmentarzu żydowskim w Błażowej znajduje się ok. 100 macew w różnym stanie zachowania. Najstarszy zidentyfikowany nagrobek upamiętnia Perel, córkę Menisa, zmarłą w 1848 lub 1849 roku. Granice cmentarza wyznaczone są przez częściowo zachowane ogrodzenie, a cały teren porasta starodrzew.

Oprac. Magda Lucima

Właściciel praw autorskich do opisu: Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN.