Historia

Historia Nowej Soli ściśle związana była z warzelnictwem i handlem solą, które rozwinęło się na tym obszarze od drugiej połowy XVI wieku. Produkcję soli wstrzymano na początku XVIII stulecia. Miejsce warzelni zajęła w 1713 roku faktoria tego surowca, na potrzeby której wybudowano kilka magazynów i składów. Dawny magazyn solny jest jednym z najstarszych budynków w Nowej Soli i jednym z dwóch tego typu obiektów w mieście. Jest to późnobarokowy budynek z drugiej połowy XVIII wieku. W drugiej połowie XX wieku, parter magazynu został mocno przekształcony, wykonane zostały współczesne ściany działowe, przebudowa spowodowała zatarcie oryginalnego układu pomieszczeń. Obiekt pełnił funkcje magazynowe do początku XXI stulecia. W późniejszym okresie był nieużytkowany, przez co uległ częściowej destrukcji. W latach 2023-24 obiekt poddano pracom konserwatorskim i remontowym. Dzięki przeprowadzonym pracom zachowane zostały wartości zabytkowe obiektu, a sam obiekt wykorzystywany jest do celów kulturalno-oświatowych.

Opis

Dawny magazyn solny w Nowej Soli położony jest w centrum miasta w pobliżu lewego brzegu Odry. Budynek elewacją frontową zwrócony jest w kierunku Placu Solnego. Zbudowany został w drugiej połowie XVIII wieku, wzniesiony z cegły na rzucie prostokąta, niepodpiwniczony, nakryty dachem czterospadowym z powiekami. Elewacje obiektu przepruwają małe, półkoliste otwory okienne. Podczas prac konserwatorskich przy zabytku wykonanych w latach 2023-2024, przystąpiono do przywrócenia pierwotnej kompozycji elewacji. Odtworzono łukowy wykrój nadproża nad bramami wejściowymi, odślepiono trzy zamurowane otwory okienne w elewacji północnej oraz zrekonstruowano gzyms koronujący. Prace budowlane objęły również zagospodarowania terenu wokół dawnego magazynu solnego, m.in. wykonano nową nawierzchnię placu, wprowadzono ławki i ceglane kwietniki. We wnętrzu zachowana jest historyczna konstrukcja więźby dachowej i belek stropowych. 

Oprac. Krzysztof Słowiński, OT NID w Zielonej Górze, 20.05.2025 r.