Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki pw. św. św. Piotra i Pawła - Zabytek.pl
Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki pw. św. św. Piotra i Pawła
Adres
Roztoka
Lokalizacja
woj. podkarpackie,
pow. przemyski,
gm. Bircza - obszar wiejski
Historia
Cerkiew pw. Bogurodzicy Pokrow została zbudowana w 1936 roku w pobliżu miejsca poprzedniej cerkwi z 1822 roku. Po wysiedleniu ludności ukraińskiej w 1945 roku i 1947 roku została przejęta przez kościół rzymsko-katolicki i funkcjonuje jako kościół parafialny pw. św. Apostołów Piotra i Pawła. W 2014 roku przeprowadzono prace remontowe przy fundamentach i wymianie podwalin.
Opis obiektu
Cerkiew usytuowana jest w środkowej części wsi, na stoku wzgórza łagodnie schodzącego do doliny rzeczki Roztoki, w pobliżu drogi Kuźmina – Krościenko. Zbudowana została na osi wschód-zachód, na planie zredukowanego krzyża greckiego, z trójbocznie zamkniętym prezbiterium od wschodu, do którego od północy i pdołudnia przylegają zakończone trójbocznie pastoforia. Prezbiterium przechodzi w tej samej szerokości, kwadratową nawę, po obu stronach której ustawione są ramiona transeptu a następnie w kwadratowy babiniec, który otaczają soboty (niskie podcienia wsparte na słupach i przykryte jednospadowym dachem).
Dominantę wysokościową bryły stanowi ośmiopołaciowa, ostrosłupowa, dwukrotnie podcięta kopuła będąca zwieńczeniem nawy, osadzona na ośmiobocznym tamburze (część budynku na rzucie koła, wieloboku lub elipsy, stanowiąca podbudowę pod kopułę lub hełm). Prezbiterium, babiniec i ramiona transeptu przekryte zostały dwuspadowymi dachami. Nad zamkniętym trójbocznie prezbiterium przechodzi on w wielospadowy, w pozostałych zakończony jest naczółkami. Pulpitowe zadaszenie nad sobotami przechodzi w opasanie obejmujące pozostałe części cerkwi. Świątynię, na podmurówce z łamanego piaskowca, wybudowano z drewna w konstrukcji zrębowej, dachy pokryto blachą, ściany oszalowano pionowo deskami z listwowaniem. Elewacje wielopoziomowe, o zróżnicowanej wysokości, oszalowane pionowo deskami z listwowaniem, z oknami o różnorodnym wykroju: kwadratowymi w babińcu, prostokątnymi, zamkniętymi półkoliście w prezbiterium i zespolonymi, prostokątnymi, zamkniętymi odcinkowo w nawie oraz okrągłymi w tamburze kopuły.
Obiekt dostępny z zewnątrz, wnętrze dostępne po uzgodnieniu telefonicznym z parafią.
Oprac. Barbara Potera, OT NID w Rzeszowie, 08-12-2015 r.
Dane obiektu zostały uzupełnione przez użytkownika Andrzej Kwasik.
Rodzaj: cerkiew
Styl architektoniczny: nieznana
Materiał budowy:
drewniane
Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków
Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_18_BK.13054, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_18_BK.197343