Historia obiektu

Most został zbudowany w latach 1902-1904 r. podczas budowy linii kolejowej. Nie ma dowodów w dostępnych źródłach, by most został zbudowany w roku 1887 w ramach programu budowy kolei normalnotorowej. Projekt budowy linii normalnotorowej sporządził Gwalbert Ziembicki w 1897 r. Projekt ten nie został zaakceptowany przez Sejm Krajowy we Lwowie oraz przez c.k. Ministerstwo Wojny, w związku z czym koncesja na budowę nie została udzielona. Trasa została wytyczona pod koniec 1900 r. Inż. Maurycy Machalski zakończył opracowanie projektu linii wąskotorowej w kwietniu 1901 r. Projekt powstał w oparciu o wcześniejszy projekt linii normalnotorowej. Po ukończeniu projektu rozpoczęła prace komisja wywłaszczeniowa. Koncesja na budowę została udzielona księciu Andrzejowi Lubomirskiemu dopiero 15.02.1902 r. Linia kolejowa została oficjalnie otwarta 8.09.1904 r.

Podczas 1. wojny światowej Rosjanie podczas odwrotu w maju 1915 r. wysadzili most, niszcząc środkowy filar. Most został wyremontowany prowizorycznie już w tym samym miesiącu. Niemieckie i austriackie wojska kolejowe odbudowały konstrukcję mostu do końca wojny. Zamontowano ponownie naprawione przęsła stalowe i wykonano nowy, betonowy filar środkowy. W czasie 2. wojny światowej most nie uległ zniszczeniu. Prawdopodobnie w latach powojennych wzmocniono konstrukcję mostu poprzez montaż krzyżulców z walcowanych ceowników. Most jest użytkowany do dzisiaj.

Opis obiektu

Most kolejowy na rzece Mleczka, w km 4,7+00 linii kolejki wąskotorowej Przeworsk – Dynów łączy dwa osiedla Przeworska – Burdasz na prawym brzegu rzeki i Mokra Strona na brzegu lewym. Linia kolejki po obu stronach mostu w obrębie doliny Mleczki poprowadzona jest na wysokich nasypach ziemnych.

Jest to most stalowy, 2-przęsłowy o konstrukcji dźwigarów kratownicowej, parabolicznej, nitowanej, z jazdą dołem, z dwiema podłużnicami i sześcioma poprzecznicami blachownicowymi w każdym przęśle. Przyczółki wykonane są z bloków piaskowcowych, filar środkowy betonowy. Rozpiętość przęseł 20 m, dł. całkowita mostu 41,7 m. Wysokość od średniego poziomu wody do główek szyn 4,65 m. Wysokość konstrukcyjna dźwigarów kratowych 2,62 m, rozstaw 4,32 m. Ławy podłożyskowe przyczółków o szer. 0,7 m. Filar o szer. 1,7 m i dł. 6,77 m.

Przęsła kratowe podzielone są słupkami na 7 pól. Pasy dolny i górny, słupki, wzmocnienia konstrukcyjne węzłów wykonane są z kątowników łączonych za pomocą nitowania. Blachownicowe podłużnice i poprzecznice wykonane są z blachy stalowej i kątowników połączonych nitowaniem. Krzyżulce wykonane w ramach wzmocnienia konstrukcji mostu z walcowanych ceowników zamontowanych w węzłach pasów dolnego i górnego za pomocą nitowania. Do kratownic więzarów zamocowane są poręcze z płaskowników. W części środkowej mostu, pomiędzy łukami więzarów, zamocowane są kratowe balustrady z prętów i płaskowników stalowych. Na podłużnicach ułożone są mostownice z belek drewnianych o przekroju 30/30 cm. Do mostownic zamocowane są szyny toru kolejowego oraz szyny odbojowe (przeciwwykolejeniowe). Pomiędzy nimi ułożone są blachy przeciwpożarowe. Wzdłuż więzarów kratowych na mostownicach ułożone były chodniki z desek dla pieszych. Obecnie częściowo zachowany jest tylko chodnik pd.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    Dostępność obiektu dla zwiedzających. Zabytek jest dostępny jest bez ograniczeń.

Autor noty: Opr. Adam Sapeta, OT NID w Rzeszowie, 15-04-2024 r.