dwór - Zabytek.pl
Adres
Adamów, 12
Lokalizacja
woj. lubelskie,
pow. zamojski,
gm. Adamów
Historia obiektu
Dwór został zbudowany prawdopodobnie pod koniec XIX w. za sprawą hr. Tarnowskich, do których należał wówczas majątek Adamów, jako część dóbr krasnobrodzkich. Dokładnej daty budowy tego obiektu nie udało się ustalić na podstawie analizy dostępnych źródeł historycznych. Nowych informacji w tym względzie dostarczyły odkrycia podczas remontu przeprowadzonego w 2011 r. przez obecnych właścicieli dworku. Odsłonięto wówczas pod podłogą wtórną, podłogę pierwotną z czarnego dębu, w konstrukcji której znajdowała się belka z napisem: „Anno domini 1806 Antoni Ziejczak cieśla Zamościa”. Druga belka, pochodząca według oceny z tego samego warsztatu ciesielskiego, była umieszczona w suficie i posiadała napis: „Błogosław Panie ten dom i mieszkańców jego”. Oba znaleziska przesuwają przypuszczalną datę budowy dworku z końca na początek XIX w. W rodzinie Tarnowskich pozostawał do 1903 r., kiedy to Maria Tarnowska wychodząc za mąż za hr. Witolda Łosia, wniosła mu majątek w posagu. Wówczas po raz pierwszy został w źródłach pisanych wymieniony dwór drewniany w Adamowie. W początkach XX w. obiekt rozbudowano przez przedłużenie skrzydła wschodniego, ponadto przerobiono ganek na werandę. Maria i Witold Łosiowie mieszkali w Piotrowicach pod Lublinem, natomiast w okresie międzywojennym dobrami w Adamowie zarządzał ich syn Adam, który został pełnomocnikiem matki. W 1944 r. cały majątek przejęło państwo na cele reformy rolnej, a dwór przeznaczono na szkołę. Po 1945 r. gontowe pokrycie dachu zastąpiono eternitem. Po wyprowadzeniu się szkoły w poł. lat 70. XX w., kolejnymi użytkownikami budynku zostali pracownicy Zespołu Gospodarstw Rolnych. Wówczas, dostosowując budynek na mieszkania i dokonano niewielkich zmian wewnątrz obiektu. Polegały one na przedzieleniu kilku pomieszczeń cienkimi ściankami działowymi. Od 1998 r. dwór stanowi własność prywatną i jest gruntownie wyremontowany.
Opis obiektu
Zabytkowy dwór znajduje się we wschodniej części wsi, ok. 300 m na północ od głównej drogi wiejskiej, w zespole dworsko-parkowym z częścią folwarczną, na skraju dawnego parku dworskiego.
Obiekt jest założony na planie prostokąta, na osi wschód-zachód, frontem skierowany na południe. Zbudowany został z drewna w konstrukcji wieńcowej, na fundamencie z kamienia, od południa dość wysokim z uwagi na usytuowanie budynku na pochyłości terenu. Dwór jest parterowy, częściowo podpiwniczony, z użytkowym poddaszem, przykryty wysokim dachem naczółkowym, pierwotnie pokrytym gontami, obecnie blachą. Wejście główne od południa prowadzi przez prostokątny otwarty ganek, z dojściem schodami o dziesięciu stopniach. Dwa kolejne wejścia znajdują się od strony północnej, w tym jedno bezpośrednio do sieni. Układ wnętrza budynku był pierwotnie symetryczny, z sienią na osi, półtoratraktowy. Obecnie układ wnętrz jest asymetryczny w wyniku rozbudowy na pocz. XX w. skrzydła wschodniego o 1/3 długości budynku. Pierwotny wystrój i wyposażenie wnętrza budynku nie zachowały się.
Dostępność obiektu dla zwiedzających
Budynek dostępny z zewnątrz.
Autor noty: opr. Ewa Prusicka, OT NID w Lublinie, 01-03-2024
Rodzaj: dwór
Styl architektoniczny: nieznana
Materiał budowy:
drewniane
Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków
Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_06_BK.4323, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_06_BK.352392