mur oporowy - Zabytek.pl
Adres
Szczebrzeszyn
Lokalizacja
woj. lubelskie,
pow. zamojski,
gm. Szczebrzeszyn - miasto
Historia obiektu
Szczebrzeszyn po raz pierwszy wzmiankowany jest w 1352 r. jako miasto ruskie. W 1366 r. przyłączony został do Królestwa Polskiego. W 1378 r. Ludwik Węgierski nadał dobra szczebrzeskie Dymitrowi z Goraja, który powtórnie lokując miasto ufundował w 1398 r. klasztor franciszkanów. Budowę zespołu klasztornego w obecnej, barkowej formie podjęto w latach 1610-38r. Murowane ogrodzenie, na odcinku północnym, powstało już w XVII w. Kraneleżowane, wzmocnione przyporami, oprócz roli ogrodzenia, pełniło także funkcję obronną, stanowiąc najprawdopodobniej odcink ciągłych obwarowań. W tradycji miejscowej, do muru przylegają od wewnątrz sklepione kazamaty. Na osi odcinka wzdłuż ul. Zwierzynieckiej widoczny jest zamurowany, półkoliście zamknięty otwór wejściowy prowadzący do kazamat, czynnych jeszcze w okresie powojennym jako lodownia. Z uwagi na konfigurację terenu mur pełni także funkcje oporową. Ogrodzenie zachodniej strony zespołu klasztornego, z bramą wjazdową na teren podwórza, jest późniejsze i powstało najprawdopodobniej w XIX w., a odcinek od południowego wschodu jest współczesny.
Opis obiektu
Ogrodzenie, wraz klasztorem franciszkanów, usytuowane jest w południowej części miasta stanowiąc architektoniczny element zespołu. Narys ogrodzenia jest łamany. Najstarszy fragment, przebiegający na odcinku północnym, jest murowany z cegły ceramicznej, nietynkowany. Posiada charakter obronny, podkreślony kranelażem. Blanki zabezpieczone szlichtą cementową. Ten odcinek podparty jest czterema przyporami. Od strony wewnętrznej poziom gruntu sięga korony murów. Dziewiętnastowieczny odcinek od strony zachodniej jest murowany, tynkowany, przykryty daszkiem pulpitowym. Znajduje się w nim prostokątny otwór bramny, flankowany słupami, z których południowy zdobiony jest uproszczonym boniowaniem. Słupy podtrzymują gładkie nadproże i trójkątny szczyt o gzymsowanych krawędziach, zwieńczony metalowym krzyżem.
Dostępność obiektu dla zwiedzających. Zabytek dostępny z oglądu zewnętrznego.
Autor noty: Piotr Mazur, PT NID w Lublinie, 23 marca 2023 r.
Rodzaj: inne
Styl architektoniczny: nieznana
Materiał budowy:
ceglane
Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków
Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_06_BL.2375, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_06_BL.38139