Dom - Zabytek.pl
Adres
Pszczew, Rynek 19
Lokalizacja
woj. lubuskie,
pow. międzyrzecki,
gm. Pszczew
Historia
Dom powstał w XVII w. prawdopodobnie w trakcie odbudowy Pszczewa po pożarze w 1631 roku. Pierwsza przebudowa, przeprowadzona w XVIII w., objęła zachodnią część budynku, czyli izbę i przylegającą do niej komorę. Podczas drugiej, w XIX w., obiekt zwężono i wprowadzono fragmenty konstrukcji ryglowej do ściany frontowej, a w trakcie trzeciej, realizowanej najpewniej na początku XX w., zlikwidowano podcień oraz przebudowano system ogniowy. Nazwę zwyczajową budynek uzyskał po ostatnich prywatnych właścicielach, którzy zamieszkali w nim przed I wojną światową i przynajmniej przez dwa pokolenia, zajmowali się szewstwem. Ostatni z nich, Feliks Paździorek (zm. 1955 r.), był działaczem społecznym i politycznym zaangażowanym w walkę o polskość Pszczewa. W latach 60. XX w. dom został wykupiony przez gminę, a po pracach adaptacyjnych od lat 80. XX w. pełni rolę muzeum.
Opis
Budynek usytuowany w zachodniej pierzei rynku zajmuje front wąskiej i głębokiej działki siedliskowej na stromo opadającym stoku. Parterowy, nakryty wysokim dwuspadowym dachem, założony został na planie prostokąta i osadzony na wysokim cokole z kamieni polnych niwelującym spadek terenu. Pierwotnie ściany obwodowe w całości wzniesiono w technice zrębowej, później przebudowano w południowo-zachodnim narożniku w konstrukcji sumikowo-łątkowej, a w południowo-wschodnim, wspólnie z fragmentem ściany frontowej, w konstrukcji szachulcowej z wypełnieniem strychulcem. Dach spokryto modrzewiowym gontem, natomiast szczyty odeskowano. Wnętrze podzielone trzytraktowo, niesymetrycznie, odzwierciedla stan z początku XVIII w. W trakcie frontowym usytuowana jest sień i izba, w trakcie drugim – sień boczna i tzw. czarna kuchnia, a w trzecim – izba i wąska komora. Wszystkie pomieszczenia wykorzystywane są jako sale wystawowe muzeum.
W 2024 roku muzeum „Dom Szewca” w Pszczewie zostało laureatem konkursu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Zabytek Zadbany w kategorii specjalnej „właściwe użytkowanie i stała opieka nad zabytkiem”.
Opr. Anna Jackiewicz, OT NID w Zielonej Górze, 04.04.2024 r.
Rodzaj: budynek mieszkalny
Styl architektoniczny: nieznana
Materiał budowy:
ceglane
Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków
Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_08_BK.28457, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_08_BK.121165