dom - Zabytek.pl
Adres
Piotrków Trybunalski, Rynek Trybunalski 4
Lokalizacja
woj. łódzkie,
pow. Piotrków Trybunalski,
gm. Piotrków Trybunalski
Historia
Parcela przy Rynku Trybunalskim rozmierzono prawdopodobnie w XVI w. podczas lokacji miasta. Pierwsza wzmianka o posesji pochodzi z 1719 r. i dotyczy kamienicy zwanej Matefrowską lub Ciechańską. Dokumenty z 1790-1791 r. mówią o pogorzelisku w tym miejscu. W 1835 r. na miejscu spalonego budynku zbudowano w pierzei Rynku piętrową kamienicę z facjatką. Przed końcem XIX w. budynek podwyższono o jedną kondygnację. Po I wojnie kamienicę przebudowano, nadbudowano kolejne piętro i dobudowano oficynę.
Opis
Budynek usytuowany jest centralnie w północnej pierzei Rynku. Po obu stronach ma dwupiętrowe kamienice. Do jego elewacji północnej przylega trzypiętrowa oficyna.
W wyniku licznych przekształceń cechy stylowe budynku zostały zatarte.
Korpus główny na planie prostokąta z prostokątnym ryzalitem na osi elewacji frontowej, dwutraktowy. Wejście główne, sień i klatka schodowa w bocznej osi od zachodu. Oficyna na rzucie nieregularnego prostokąta, jednotraktowa, z klatką schodową w części północnej. Bryła kamienicy złożona z prostopadłościennego budynku frontowego i takie samej oficyny. Oba o czterech kondygnacjach naziemnych, podpiwniczone. Dach korpusu głównego dwuspadowy, dach oficyny pulpitowy. Ryzalit w elewacji frontowej obejmuje trzy dolne kondygnacje i jest podstawą balkonu czwartej kondygnacji.
Budynki murowane z cegły ceramicznej, pełnej, na zaprawie wapiennej. We wtórnych przemurowaniach również cegła dziurawka i suporeksu na zaprawie wapienno-cementowej. Ściany tynkowane.
Nad jednym pomieszczeniem piwnicy sklepienie kolebkowe cegły na zaprawie wapiennej, tynkowane. Stropy Kleina nad piwnicami i częścią pomieszczeń parteru. Pozostałe stropy drewniane, belkowe z podsufitką, tynkowane. Więźba dachowa nad budynkiem frontowym płatwiowa, o dwóch płatwiach stropowych, płatwi kalenicowej i dwóch płatwiach pośrednich wspartych na ścianie stolcowej. Dachu kryte papą na deskowaniu.
Posadzki w piwnicach cementowe, na parterze płytko lastrico, wylewka lastrico, łamany granit oraz cementowe. Na piętrach podłogi drewniane: deskowe, parkiety. Schody do piwnicy jednobiegowe. Na kondygnacje naziemne dwubiegowe, powrotne, żelbetowe. Stopnice z lastrico lub cementowe. Balustrady metalowe, z prostych prętów poręcze drewniane. Na poddasze drewniane, drabiniaste.
Okna współczesne, zespolone, powtarzają formę pierwotną. Dwuskrzydłowe każde skrzydło trójkwaterowe. Na balkonie porte-fenêtre z nadświetlem. Na parterze wystawowe, stałe.
Drzwi jedno i dwuskrzydłowe, ramowo-płycinowe z nadświetlem.
Elewacja frontowa - południowa tynkowana gładko. Siedmioosiowa, czterokondygnacyjna, symetryczna. Na osi trójkondygnacyjny, jednoosiowy, ryzalit zwieńczony balkonem. Osie wyznaczone otworami prostokątnymi. Umieszczona na niskim cokole z odsadzką. W osi pierwszej, trzeciej i piątej od zachodu otwory drzwiowe. Pozostałe to okna witrynowe. Kondygnację parteru wieńczy podwójny gzyms z gładkim fryzem.
Wyżej płyciny, rozmieszczone rytmicznie, pod otworami. Centralny ryzalit ujęty parą pilastrów narożnych, wysokich przez dwie kondygnacje. Centralne okno trójskrzydłowe, pozostałe dwuskrzydłowe. Otwory okienne ujęte w profilowaną ramę. Nad każdym oknem płycina i odcinkowy gzyms wieńczący. Kondygnację wieńczy gzyms. Wyżej pod oknami trzeciej kondygnacji sześciopolowe płyciny. Otwory okienne ujęte w profilowaną ramę.
Kondygnację wieńczy gzyms. Nad ryzalitem balkon z balustradą metalową z prętów, z pasem z meandrem u dołu. Czwartą kondygnację wieńczy gzyms podokapowy.
Elewacja północna w parterze dwuosiowa, wyżej czteroosiowa, niesymetryczna. Osi wyznaczone przez prostokątne otwory na tle gładko tynkowanej ściany. W drugiej osi os zachodu, w parterze, dwuskrzydłowe drzwi do sieni. Wyżej otwory okienne doświetlające klatę schodową. Okna o podziałach analogicznych do okien elewacji frontowej.
Elewacja oficyny sześcioosiowa, symetryczna. Otwory rozmieszczone na tle ściany tynkowanej gładko. Na wysokości drugiej i trzeciej kondygnacji, wzdłuż elewacji ganki komunikacyjne. Balustrady z prostych prętów.
Własność prywatna. Obiekt dostępny z zewnątrz.
Oprac. Agnieszka Lorenc-Karczewska, OT NID w Łodzi, 23.06.2020 r.
Dane obiektu zostały uzupełnione przez użytkownika Jarosław Bochyński (JB).
Rodzaj: budynek mieszkalny
Styl architektoniczny: nieznana
Materiał budowy:
ceglane
Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków
Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_10_BK.130105, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_10_BK.208448