Historia

Zespół kościoła parafialnego w Kuryłówce znajduje się na terenie pozostałości dawnego założenia pałacowego w Tarnawcu. W XVII wieku istniał tu obronny dwór. W jego miejscu Stanisław Potocki, starosta leżajski wybudował w 1. połowie XVIII wieku okazałe założenie pałacowe, opisane w inwentarzu z 1759 roku. Nieistniejący dziś gmach pałacu flankowany był oficynami (prostopadłymi do pałacu). Do zespołu należała też stajnia i wozownia (na przedłużeniu oficyn) oraz kościół usytuowany na północ od założenia pałacowego. Około 1786 roku pałac został przebudowany przez Józefa Potockiego, a w 1832 roku budynek rozebrano. Do dnia dzisiejszego z dawnego założenia pałacowego zachowały się: kaplica (obecnie kościół), oficyna (obecnie plebania), druga oficyna (przebudowana następnie na lamus plebański (obecnie budynek gospodarczy). Obecny kościół parafialny pw. św. Józefa wzniesiony został w połowie XVIII wieku (w latach 1749-1751) z przeznaczeniem na kaplicę dworską, którą obsługiwali Bożogrobcy z Leżajska. Świątynię rozbudowano w 1841 roku przedłużając nawę o dwa przęsła oraz w 1903 roku, kiedy to dostawiono kruchtę od południa i kaplice od północy i południa. Kościół był kilkukrotnie remontowany w okresie po II wojnie światowej.

Opis    

Zespół kościelny położony jest w południowej części miejscowości. Składa się z kościoła usytuowanego w centrum założenia, murowanej dzwonnicy parawanowej położonej na północny wschód od kościoła oraz murowanej plebanii zlokalizowanej na południe od kościoła. Od północy do zespołu kościelnego przylega cmentarz. Kościół jest murowany, otynkowany, jednonawowy z prezbiterium od zachodu zamkniętym półkoliście, do którego przylegają po bokach zakrystia i skarbczyk. Nawa główna na rzucie prostokąta wzniesiona została jako czteroprzęsłowa z przylegającymi doń po bokach kaplicami na planie prostokątów, co tworzy w rzucie plan krzyża. Elewacja wschodnia, frontowa jest dwukondygnacyjna, jednoosiowa, podzielona wertykalnie lizenami, z otworem wejściowym pośrodku, ponad którym gzyms i półkolista wnęka z napisem: „GLORIA IN EXCELSIS DEO 1841”. We wnętrzu kaplice otwarte są do nawy półkolistymi arkadami. Nawa i prezbiterium sklepione są kolebkowo z lunetami, zakrystia, skarbczyk i kaplice sklepieniami krzyżowymi. Łuk tęczowy zamknięty jest półkoliście i ujęty kompozytowymi pilastrami.

Chór muzyczny wsparty na trzech arkadach posiada wybrzuszony parapet dekorowany płycinami i lambrekinem. Ściany wnętrza obiega wydatny, profilowany gzyms wieńczący. Najcenniejsze elementy wyposażenia kościoła pochodzą z około połowy XVIII wieku. Jest to wysokiej klasy późnobarokowy ołtarz główny (z około połowy XVIII wieku) fundowany przez Józefa Potockiego z obrazem Matki Bożej z Dzieciątkiem (z początku XVIII wieku). Pozostałe elementy wyposażenia i wystroju pochodzą z XIX stulecia. Są to m.in.: koszowa ambona, konfesjonały, prospekt organowy oraz figuralno-ornamentalna polichromia utrzymana w duchu iluzjonistycznego malarstwa barokowego. W kaplicach bocznych znajdują się neobarokowe ołtarze boczne wykonane w 1903 roku przez łańcuckiego artystę rzeźbiarza Walentego Gembarowicza, który m.in. pracował dla ordynatów Potockich. Dodatkowym elementem wystroju kaplic jest ceramiczna posadzka pochodząca z prężnie działającego przedsiębiorstwa budowlanego Stanisława Cetnarskiego (1859-1947) z Łańcuta. 

Zabytek dostępny z zewnątrz; wnętrze po uzgodnieniu z parafią.

Oprac. Anna Fortuna-Marek, OT NID w Rzeszowie, 09.01.2025 r.

Bibliografia    

• Gminny program opieki nad zabytkami Gminy Kuryłówka na lata 2017-2020, oprac. A. Fortuna-Marek, Kuryłówka-Rzeszów 2016.
• Karta ewidencyjna zabytków architektury i budownictwa, Kuryłówka. Kościół pw. św. Józefa w zespole kościelnym, oprac. B. Podubny, Archiwum NID, 2011.
• Katalog zabytków sztuki w Polsce, t. 3, Województwo rzeszowskie, z. 4, Leżajsk, Sokołów Małopolski i okolice, oprac. E. Śnieżyńska-Stolotowa, F. Stolot, Warszawa 1989.
• Szałajko R., Z dziejów parafii pw. św. Józefa w Tarnawcu, „Kuryłowskie Wieści” nr 6/12/2005.