Poznaj lokalne zabytki

Wyraź zgodę na lokalizację i oglądaj zabytki w najbliższej okolicy

Zmień ustawienia przeglądarki aby zezwolić na pobranie lokalizacji
Wyszukaj w
Lokalizacja
Rodzaj obiektu
Kategoria dokumentu
Stanowisko archeologiczne
Wyszukaj
Kultura archeologiczna
Chronologia
Stanowisko archeologiczne
Czas powstania obiektu
Od
Do
Styl architektoniczny
Kategoria obiektu
Strona korzysta z plików cookies. Dowiedz się więcej.

Browar, ob. dom mieszkalny i restauracja - Zabytek.pl

galeria zdjęć obiektu browar, ob. dom mieszkalny i restauracja
Zobacz zdjęcie panoramiczne
Zobacz lokalizację
Dodaj do ulubionych
Dodaj do ulubionych
Drukuj
Drukuj
Udostępnij

Browar, ob. dom mieszkalny i restauracja

architektura przemysłowa 1889 r. Bartoszyce
Pokaż drogę dojazdu

Adres
Bartoszyce, Kopernika 5

Lokalizacja
woj. warmińsko-mazurskie, pow. bartoszycki, gm. Bartoszyce (gm. miejska)

Budynek browaru wzniesiony w stylu historyzującym (neogotyk) stanowi ważny element krajobrazu kulturowego miasta.

Historia

Browar został założony w 1889 roku przez Otto Engelbrechta. W kolejnych latach zakład rozbudowywano i modernizowano. W 1892 roku produkowano tu 4000 hl piwa dolnej fermentacji i 5000 hl górnej. Browar brał udział w wystawach przemysłowych, w Królewcu (1898 r.). W 1905 roku browar działał z wykorzystaniem maszyn parowej i urządzeń poruszanych prądem elektrycznym. Był to wówczas największy browar w Bartoszycach, gdzie funkcjonowały jeszcze trzy konkurencyjne wytwórnie piwa. W 1910 roku „Browar Bartoszycki” (niem. Bartensteiner Bierbrauerei) został przekształcony w spółkę z o.o. W 1914 roku głównym piwowarem były tu S. Zimmermann, natomiast dyrektorem H. Borbe. Zakład warzył wówczas 15 000 hl piwa rocznie. W 1920 roku wielkość produkcji i kadra kierownicza nie zmieniły się. Browar zaprzestał działalności przed wybuchem drugiej wojny światowej (ok. 1925 r.)

Techniczne wyposażenie browaru zostało zdemontowane i wywiezione przez Armię Czerwoną w 1945 roku. Po zakończeniu wojny budynek wykorzystany był na potrzeby magazynowe jako rozlewnia piwa browaru w Elblągu oraz dojrzewalnia serów miejscowej mleczarni. Wówczas część elewacji obiektu otynkowano. W 1998 roku browar zakupiły osoby prywatne, urządzając w części budynku mieszkania. Pozostałe pomieszczenia wynajmowano na magazyny spożywcze oraz na inne funkcje. W 2003 roku browar został wpisany do rejestru zbytków. Dawną leżakownię zaadaptowano wkrótce na restaurację (obecnie sala imprez). W okresie 2009-2010 przeprowadzono remont budynku w ramach Lokalnego Programu Rewitalizacji miasta Bartoszyce.

Galeria zdjęć 1/
Browar w Bartoszycach, widok ogólny, od południowego - zachodu (z ul. Kopernika). W tej części budynku mieściła się m.in. warzelnia. Wrzesień 2025 r.
Browar w Bartoszycach, dawna leżakownia (ob. sala imprez), widok od północy. Wrzesień 2025 r.
Browar w Bartoszycach, widok od południowego - wschodu. W tej części budynku mieściły się m.in. magazyny i garaże. Wrzesień 2025 r.
Browar w Bartoszycach, widok od południowego - wschodu. Wrzesień 2025 r.
Browar w Bartoszycach, fragment wnętrza dawnej leżakowni z zachowanymi żeliwnymi słupami. Wrzesień 2025 r.

Opis

Browar zlokalizowany jest w centrum miasta, na południe od rynku staromiejskiego, pomiędzy ul. Kopernika a parkiem miejskim, z którym graniczy od południa. Od strony północy browar przylega do zabudowy ul. Kopernika. Posesja browaru jest ogrodzona. Budynek wzniesiono z cegły, na planie litery „T”. Jest podpiwniczony, kilkubryłowy, trzykondygnacyjny, z flankującymi bryłę główną wieżami (w narożnikach południowo-zachodnim i północno-zachodnim). Jedna z wież ma pięć kondygnacji. Browar przekryty dachem dwuspadowym krytym papą. Otwory okienne zamknięte prosto, łukiem odcinkowym oraz ostrołukowo. Część otworów wtórnie zamurowano. Elewacje częściowo otynkowano. Elementy dekoracyjne tworzą: gzymsy, tynkowane blendy, lizeny, a także blankowanie w zwieńczeniu wieży oraz attyki dawnych warsztatów i garaży, a także narożne sterczyny z tynkowanymi wnękami. W narożach budynku znajdują się płyciny w formie kartuszy. W południowo – zachodniej wieży pierwotnie mieściła się lodownia, warzelnia zlokalizowana była w bryle głównej. Szczątkowo zachowała się stolarka okienna, stolarkę drzwiową wymieniono na współczesną. Przy elewacji zachodniej znajduje się rampa. Wewnątrz, w dawnej leżakowni, zachowały się historyczne, dekoracyjnie zwieńczone żeliwne kolumny. Stropy ceramiczne opierają się na żeliwnych słupach i podciągach oraz typu Kleina, a także drewniane. W wieży zachowano historyczne schody drewniane oraz współczesne żelbetowe.

Oprac. Adam Płoski, OT NID w Olsztynie, 15.09.2025 r.

Rodzaj: architektura przemysłowa

Styl architektoniczny: neogotycki

Materiał budowy:  ceglane

Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków

Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_28_BK.165320, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_28_BK.219602

Licencja (opis)

Creative commons

Uznanie autorstwa

Użycie niekomercyjne

Bez utworów zależnych

Widzisz błędy lub nieprawidłowości? Zgłoś naruszenie zasad.

Zobacz dokumentację zabytku

1 dokument

Zobacz także w najbliższej okolicy

10 obiektów

10 Pokaż wszystkie