Poznaj lokalne zabytki


Wyraź zgodę na lokalizację i oglądaj zabytki w najbliższej okolicy

Zmień ustawienia przeglądarki aby zezwolić na pobranie lokalizacji
Strona korzysta z plików cookies. Dowiedz się więcej.

dwór - Zabytek.pl

dwór


dwór 2. poł. XIX w. Zarzyce Wielkie

Adres
Zarzyce Wielkie, 82

Lokalizacja
woj. małopolskie, pow. wadowicki, gm. Kalwaria Zebrzydowska - obszar wiejski

Dwór jest skromnym budynkiem o prostej prostopadłościennej bryle nakrytej dachem dwuspadowym.

Wyróżniającym się jego elementem obiektu jest duża drewniana weranda o ścianach bogato zdobionych laubzegowaną dekoracją, przypominająca zdobienia w górskich i podgórskich obiektach letniskowych.

Historia

Zarzyce Wielkie  położone są w pobliżu Kalwarii Zebrzydowskiej, na prawym brzegu rzeki Skawinki, przy drodze Leńcze-Brody. W średniowieczu należały do zamku w Lanckoronie i były częścią wsi Leńcze. Jako samodzielna miejscowość wyodrębniły się w końcu XVII w. W latach 90. XIX w. wieś należała do  Władysława i Józefa Bodurkiewiczów, a w 1904 r. do Wojciecha Sitko i Romana Kuczyńskiego. W 1905 r. właścicielem miejscowego dworu był Rybicki. Od lat 90. XX w. dom należy do Andrzeja Walinowicza, który zaadaptował go na hotel. Obecnie mieści się tu Dom Wycieczkowy „Dwór”. Dwór wzniesiony został w 2. poł. XIX w. W 2. poł. XX w. rozbudowano go przez dostawienie od wschodu części gospodarczo-sanitarnej. Być może w tym okresie powstał także taras z garażem poprzedzającym werandę.

Opis

Dwór położony jest w środkowej części wsi na terenie pozostałości dużego parku, około 1 km na południe od stacji kolejowej „Leńcze”. Budynek murowany, parterowy, częściowo podpiwniczony, z mieszkalnym poddaszem, potynkowany, posadowiony na wysokim podpiwniczeniu niwelującym znaczne nierówności terenu. Dom na planie prostokąta, szerokofrontowy, dwutraktowy symetryczny, z sienią przechodnią, z dobudówką od wschodu. Dach nad korpusem budynku dwuspadowy, z czterema lukarnami doświetlającymi poddasze, kryty dachówką ceramiczną. Elewacja frontowa korpusu symetryczna, pięcioosiowa.  W osi środkowej znajduje się charakterystyczny element budynku, drewniana weranda konstrukcji szkieletowej. We wnętrzu obiektu na parterze znajdują się pokoje hotelowe i kuchnia, a w dobudówce od wschodu pomieszczenia gospodarcze i sanitarne. Stropy drewniane.  W jednym z pokojów sufit ma  płytką fasetą, a ściany pomieszczenia pokrywają wielobrawne malowidła olejne przedstawiające różne budowle w krajobrazach wiejskich. Najbardziej reprezentacyjną częścią dworu jest weranda ze stropami kasetonowymi i ścianami zdobionymi malowidłami ze scenami rodzajowymi i stylizowanymi motywami roślinnymi. Drewniane ściany werandy pokryte są ozdobnie wycinanymi elementami dekoracyjnymi i kratownicami z listew. W budynku częściowo zachowana jest oryginalna stolarka okienna i drzwiowa z 2. poł. XIX w.

Obiekt dostępny

oprac. Tadeusz Śledzikowski, OT NID w Krakowie 17-01-2022 r.

Bibliografia

  • Libicki P., Dwory i pałace wiejskie w Małopolsce i na Podkarpaciu (w granicach województw małopolskigo i podkarpackiego, Poznań 2012
  • Siemionow A., Ziemia Wadowicka, Wadowice 1984.
  • Zinkow J., Wokół Kalwarii Zebrzydowskiej i Lanckorony, Kalwaria Zebrzydowska 2000.
  • Karta ewidencyjna zabytków architektury i budownictwa, Zarzyce Wielkie, dwór , ob. Dom Wycieczkowy „Dwór”, oprac. T. Śledzikowski 2001.

Rodzaj: dwór

Styl architektoniczny: nieznana

Materiał budowy:  ceglane

Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków

Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_12_BK.214383, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_12_BK.374749