Historia

Tradycja założenia dworskiego w obecnym miejscu sięga XV wieku. W majątku należącym m.in. do Pakoszów, Koralewskich i Kamińskich funkcjonował folwark, któremu towarzyszyły zadrzewienia. Powstanie parku należy wiązać z Apolinarym Przyłęckim, który w latach 80. XIX wieku zakupił folwark z majątkiem i wzniósł na jego terenie dwór. Zapewne, w tym samym czasie, zaprojektowano ogród towarzyszący budynkowi - park krajobrazowy, w który wkomponowano wcześniejsze nasadzenia. Zmienił się wtedy charakter założenia dworskiego. Dawny zespół folwarczny przekształcono w podmiejską rezydencję ziemiańską. Po II wojnie światowej ziemie należące do majątku zostały rozparcelowane, dwór wraz z otoczeniem został wydzielony z gospodarki rolnej. W budynku przez jakiś czas działalność prowadził Dom Kultury, następnie osadzono w nim Państwowy Dom Dziecka. Park dworski oraz ogród gospodarczy wydzielono ogrodzeniem z siatki metalowej, w części parkowej podbudowanym betonowym cokołem. Aż do 1990 roku przy placówce funkcjonowało gospodarstwo pomocnicze, w skład którego wchodził umiejscowiony przy zachodniej granicy parku sad. W 2020 roku placówkę opiekuńczą przeniesiono do innej miejscowości a Powiat Jasielski, właściciel obiektu przeznaczył zespół dworski w Wolicy do sprzedaży.

Opis    

Park w zespole dworsko-parkowym w Wolicy ulokowany jest w południowej części wsi, na łagodnym stoku wzniesienia o nachyleniu w kierunku północno-wschodnim, w oddaleniu od terenów zwartej zabudowy jednorodzinnej i zagrodowej. Założenie zieleni przylega od północy do lokalnej drogi, od wschodu i zachodu graniczy z wytyczonymi w 2. połowie XX wieku, częściowo zabudowanymi parcelami, od południa przylegają do niego rozległe pola uprawne. Historyczny park w otoczeniu dworu stanowi wschodnią część zespołu dworsko-parkowego. Założony na terenie użytkowanym wcześniejszej jako folwark zachował jego relikty:  wypłaszczenia terenu po nieistniejących obiektach kubaturowych oraz nasadzenia z XVIII i XIX wieku, głównie w jego południowo-wschodniej części: sędziwe dęby szypułkowe i lipy drobnolistne. Na terenie parku, o częściowo zatartej już historycznej kompozycji, czytelne są  tarasy ziemne po boiskach sportowych z czasu funkcjonowania domu dziecka. Założenie parkowe ograniczone jest od południa pojedynczym szpalerem a od zachodu podwójnym szpalerem starszych drzew, głównie lip drobnolistnych. 

Obiekt dostępny. 

Oprac. Barbara Potera, OT NID w Rzeszowie, 16.01.2026 r.

Bibliografia    

• Kawa W., Katalog parków woj. krośnieńskiego, Wolica, gmina Jasło-wieś, mps. Archiwum UOZ Krosno, 1977.
• Opinia dotycząca skreślenia z rejestru zabytków części zespołu dworsko-parkowego w Wolicy, gm. Jasło (tj. części działki ewid. nr 300/1), B. Potera, J. Stęchły, NID.
• Piórecki J., Ogrody i parki województwa krośnieńskiego, Bolestraszyce 1998.
• Szczurek W, Chomiczewski Z., Dokumentacja konserwatorska dla zespołu dworsko-parkowego w Wolicy, Archiwum UOZ Krosno, Kraków 2020.