kościół filialny pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa - Zabytek.pl
kościół filialny pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa
Adres
Świecie
Lokalizacja
woj. dolnośląskie,
pow. lubański,
gm. Leśna - obszar wiejski
Historia
Kościół powstały w 1645 r. (wg niektórych źródeł w 1649 r.) r. w miejscu i z częściowym wykorzystaniem murów wcześniejszej budowli gotyckiej pw. św. Mikołaja, wzmiankowanej w 1346 r. i zniszczonej w trakcie wojny trzydziestoletniej. Świątynię znacznie przebudowano w 1683 r., poszerzając ją od strony północnej oraz podwyższając. Wzniesiono też nowy dach z sygnaturką, który zastąpił wcześniejszy, z 1669 roku. Pracami kierował Jan Heubaum z Giebułtowa. Najprawdopodobniej wówczas zrealizowany został kasetonowy strop (pojawiająca się w niektórych źródłach data 1718 odnosić się może do jego remontu lub wykonania dekoracji malarskiej). W drewniane empory na pocz. XVIII w. wbudowano lożę kolatorską. W pocz. XIX w. wybudowano chór muzyczny, a w 1805 r. w ścianie sygnaturki umieszczono zegar. Kościół był remontowany w 1971 r.
Opis
Świątynia usytuowana w środkowej części wsi, na wzniesieniu po zachodniej stronie głównej drogi miejscowości, w otoczeniu cmentarza. Jest to orientowany, jednonawowy kościół o krótkim korpusie, z wieloboczną absydą od strony wschodniej. Od zachodu wybudowano odpowiadający absydzie szeroki i płytki aneks chóru o ściętych narożach. Do korpusu dostawiona została od południa niewielka kruchta, a od północy piętrowy aneks z zakrystią i przyległym ryzalitem klatki schodowej, kryty przedłużoną połacią dwuspadowego dachu korpusu. Na kalenicy dachu umieszczona została drewniana, ośmioboczna sygnaturka z zegarem i iglicowym hełmem, krytym blachą. Gładko tynkowane elewacje świątyni w narożach ozdobione zostały boniami. Okna rozmieszczono w dwóch rzędach, odpowiadających układowi empor wewnątrz: dolne (niższe) zamknięte zostały łukami odcinkowymi, zaś górne (wyższe) zamknięto półkoliście, opierając je na gzymsie parapetowym. Otwory wejściowe otrzymały półkoliste zamknięcie i – podobnie jak okna – osadzone zostały w tynkowych opaskach. W ściany kościoła od strony zewnętrznej wmurowano liczne kamienne płyty epitafijne i nagrobne, upamiętniające właścicieli miejscowych dóbr. Wnętrze budowli przykryte zostało drewnianym stropem kasetonowym, w którego polach umieszczono 48 malowanych portretów postaci z Dziejów Apostolskich. Wzdłuż ściany północnej rozmieszono dwukondygnacyjne empory o bogatej dekoracji snycerskiej. Przedpiersia dolnego ich poziomu ozdobione zostały malowanymi temperą scenami z życia Chrystusa, przesłoniętymi obecnie przez XIX-wieczne obrazy olejne. Wschodni odcinek empor przebudowano, wydzielając przeszkloną lożę kolatorską. Przy zachodniej ścianie wzniesiono chór muzyczny z prospektem organowym. Na wyposażeniu kościoła znalazły się drewniany ołtarz, ambona oraz chrzcielnica autorstwa nieznanego cieśli z Budziszyna, pokryte polichromiami przez anonimowego malarza w 1698 r. Zachowały się również drewniane ławki.
Kościół dostępny z zewnątrz bez ograniczeń, wnętrza jedynie w czasie nabożeństw. Informacja w parafii.
Oprac. Piotr Roczek, OT NID we Wrocławiu, 16.01.201 r.
Dane obiektu zostały uzupełnione przez użytkownika Andrzej Kwasik.
Rodzaj: kościół
Styl architektoniczny: nieznana
Materiał budowy:
ceglane
Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków
Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_02_BK.76612, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_02_BK.84915