Ulokowany w pozostałościach parku dworskiego stanowi ważny element w strukturze wsi.

Historia

Wieś Hyżne należała w XV w. do Kmitów, następnie do Denowskich, Tarnowskich, Wapowskich, Nieborowskich. Od końca XVIII w. w posiadaniu rodziny Jędrzejowiczów. Dwór w Hyżnem nie jest obiektem jednorodnym, na jego obecną formę w kilku etapach. Przed 1716 r. istniał w Hyżnem parterowy, dziewięcioosiowy dwór z sienią na osi. Budynek ów całkowicie przebudowano końcem XVIII w. lub na pocz. XIX w., prawdopodobnie z inicjatywy Jana Jędrzejowicza, ówczesnego właściciela majątku, nabudowując go jedną kondygnację oraz wznosząc arkadową dobudówkę z loggią na piętrze od od.-wsch.

Po 2 wojnie światowej rozebrano część pd. – zach. a pozostałą adaptowano dla potrzeb szkoły podstawowej. Na obszarze założenia dworskiego ulokowano budynki Gminnej Spółdzielni. W 1984 r. rozpoczęto remont generalny obiektu połączony z odbudową nieistniejącej części pn. – zach., który uratował zdewastowany obiekt. Obecnie cały budynek mieści szkołę podstawową.

Opis

Zespół dworski położony jest w środkowej części wsi, na terenie schodzącym kaskadowo do doliny lokalnej rzeczki Tatyny, wydzielonym od zach. lokalnymi drogami. Budynek usytuowany jest frontem do lokalnej na pd. – zach.

Dwór o cechach klasycystycznych wybudowano na rzucie prostokąta, o dwu traktach podłużnych. Na jego dwuczłonową bryłę składają się dwa prostopadłościany przekryte dachami czterospadowymi, połączone pośrodku parterową sienią przechodzącą w dwykondygnacyjną, prostopadłościenną wieżę z dachem brogowym.  Urozmaica ją od strony pd.-wsch. arkadowa dobudówka z zadaszonym tarasem na piętrze.

Ściany dworu są wymurowane z cegły, obustronnie tynkowane, dachy pokryte blachą płaską. Elewację frontową, pd. -zach. zaprojektowano jako jedenastoosiową, z wejściem pośrodku, w parterowym łączniku, analogicznie rozwiązano elewację po przeciwnej stronie budynku. Elewacja ogrodowa, krótsza, pięcioosiowa, przepruta arkadami, z tarasem o zadaszeniu wspartym na finezyjnie rozwiązanych, drewnianych słupach. Dekorację stanowią: gzyms międzykondygnacyjny, kostkowy gzyms podokapowy, boniowanie parteru oraz profilowane gzymsy nadokienne wsparte na prostych konsolkach.

Park zachował się w reliktowej postaci, umiejscowiono w nim boiska do gry i place zabaw.

Obiekt dostępny.

Oprac. Barbara Potera, OT NID Rzeszów, 14.01.2019 r.