Historia obiektu

Most został zbudowany w latach 1902-04 r. podczas budowy linii kolejowej. Projekt budowy linii normalnotorowej sporządził Gwalbert Ziembicki w 1897 r. Projekt ten nie został zaakceptowany przez Sejm Krajowy we Lwowie oraz przez c.k. Ministerstwo Wojny, w związku z czym koncesja na budowę nie została udzielona. Trasa została wytyczona pod koniec 1900 r. Inż. Maurycy Machalski zakończył opracowanie projektu linii wąskotorowej w kwietniu 1901 r. Projekt powstał w oparciu o wcześniejszy projekt linii normalnotorowej. Po ukończeniu projektu rozpoczęła prace komisja wywłaszczeniowa. Koncesja na budowę została udzielona księciu Andrzejowi Lubomirskiemu dopiero 15.02.1902 r. Linia kolejowa została oficjalnie otwarta 8.09.1904 r.

Równocześnie z otwarciem linii kolejowej uruchomiono także most na rzece Szklarka na pn. od przystanku osobowego Szklary. Podczas obu wojen światowych most nie został uszkodzony. W 1951 r. zmieniono szerokość torów z 760 na 750 mm. W 1991 r. most wraz z całą linią kolejową został wpisany do rejestru zabytków. 1.01.2002 r. PKP wyłączyły kolejkę ze swoich struktur i zwolniły całą załogę. W tym samym roku linię kolejową przejęło Starostwo Powiatowe w Przeworsku. Operatorem zostało Stowarzyszenie Kolejowych Przewozów Lokalnych z Kalisza, które reaktywowało kursowanie „Pogórzanina” i przewozy towarowe. W 2012 r. eksploatację przejął Powiatowy Zarząd Dróg w Przeworsku. W 2021 r. rozpoczęto prace remontowe linii kolejowej. W 2023 r. wyremontowano odcinek linii kolejki przechodzącej przez most. Zamontowano wtedy odbojnice przeciwwykolejeniowe. Niestety nie przeprowadzono remontu samego mostu.

Opis obiektu

Most kolejowy na rzece Szklarka będącej lewym dopływem rzeki San, w km 37,0+87 linii kolejki wąskotorowej Przeworsk – Dynów znajduje się na obszarze miejscowości Szklary.

Jest to most 3-przęsłowy, łukowy, o konstrukcji murowanej kamienno-ceglanej. Ustrój konstrukcyjny mostu złożony jest z 2 filarów i 2 przyczółków pomiędzy którymi rozpięte są 3 pełne, ceglane łuki o różnych średnicach. Najszersze jest przęsło środkowe – nurtowe. Węższe są przęsła boczne – zalewowe. Dolna część filarów i boczne ściany wypełniające wymurowane są z bloków piaskowcowych. Ściany boczne mostu zwieńczone są betonowymi parapetami, nieznacznie wysuniętymi poza lico tych ścian. W parapetach zakotwione są słupki balustrad. Balustrady złożone ze słupków, pochwytów i pojedynczych, poziomych elementów zamocowanych w połowie wysokości balustrad. Poszczególne części balustrad wykonane są z kątowników stalowych połączonych nitowaniem. Tor o szer. 750 mm ułożony jest na moście na podsypce z tłucznia. Wewnątrz toru umieszczone są odbojnice przeciwwykolejeniowe wykonane z szyn kolejowych. Długość konstrukcji mostu wynosi 23,5 m. Wysokość środkowego przęsła nad lustrem wody w świetle łuku - ok. 6,5 m.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                   

Dostępność obiektu dla zwiedzających. Zabytek jest dostępny jedynie od zewnątrz. Wchodzenie na most jest zabronione dla osób postronnych ze względu na zdekompletowane balustrady, o czym informują tablice umieszczone po obu stronach mostu.

Autor noty: Opr. Adam Sapeta, OT NID w Rzeszowie, 23-04-2024 r.