Poznaj lokalne zabytki


Wyraź zgodę na lokalizację i oglądaj zabytki w najbliższej okolicy

Zmień ustawienia przeglądarki aby zezwolić na pobranie lokalizacji
Strona korzysta z plików cookies. Dowiedz się więcej.

Budynek gospodarczy - Zabytek.pl

Budynek gospodarczy


budynek gospodarczy 1887 - 1898 Wodzisław Śląski

Adres
Wodzisław Śląski, Bracka 13/II

Lokalizacja
woj. śląskie, pow. wodzisławski, gm. Wodzisław Śląski

Budynek jest integralnym elementem zespołu dawnego sanatorium przeciwgruźliczego, stanowiącego cenny dla regionu przykład kompleksu lecznictwa uzdrowiskowego z przełomu XIX i XX w. Obiekt jest powiązany funkcjonalnie i przestrzennie z pawilonem głównym i charakteryzuje się zachowaną bryłą oraz historycznym detalem architektonicznym.

Historia

Budynek gospodarczy został wzniesiony wraz z pozostałymi zabudowaniami zespołu dawnego sanatorium przeciwgruźliczego w latach 1897-1898. Początkowo pełnił funkcję pralni. W 1908 roku został rozbudowany o dodatkowe kubatury, wewnątrz których mieściły się kuchnia, jadalnia i łaźnia. W czasie II wojny światowej budynek został znacznie zniszczony. Po wojnie, w latach 1947-1948, przeprowadzono remont obiektu. Od 1993 roku, wraz z pozostałymi zabudowaniami dawnego sanatorium, wchodzi w skład Wojewódzkiego Szpitala Chorób Płuc im. Antoniego Pawelca.   

Opis

Zespół dawnego sanatorium przeciwgruźliczego usytuowany jest w granicach dzielnicy Wilchwy, w odległości ok. 1,8 km na wschód od układu staromiejskiego Wodzisławia Śląskiego. Budynek gospodarczy jest położony w środkowej części zespołu zabudowań szpitalnych, pomiędzy pawilonem głównym, a dawną kotłownią. Z gmachem pawilonu głównego jest skomunikowany łącznikiem. Obiekt charakteryzuje się rozczłonkowaną bryłą, składającą się z czterech parterowych pawilonów, otaczających wewnętrzny dziedziniec, nakrytych stropodachami. Budynek jest częściowo podpiwniczony. Został wzniesiony w technologii tradycyjnej, z cegły. Elewacje budynku są licowane cegłą oraz tynkiem pokrywającym górne partie ścian. Artykulację elewacji wyznaczają otwory okienne i drzwiowe, zamknięte łukami odcinkowymi. Ceglane nadproża otworów wyodrębniają się na tle tynkowanych partii ścian. Podziały poziome wyznacza strefa cokołu (obecnie częściowo pokryta wtórnym tynkiem) oraz gzymsy podokienne. Podziały pionowe wyznaczają ceglane lizeny dzielące partię tynkowaną. W elewacji południowej, w pobliżu łącznika, mieści się pięcioboczny ryzalit z otworami okiennymi o kształcie elipsy, wypełnionymi witrażami. 

Oprac. Ewa Waryś, OT NID w Katowicach, 04.08.2025 r. 

Rodzaj: budynek gospodarczy

Styl architektoniczny: nieznana

Materiał budowy:  ceglane

Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków

Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_24_BK.103348, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_24_BK.322352