cmentarz ewangelicko-augsburski - Zabytek.pl
cmentarz ewangelicko-augsburski
Adres
Węglewskie Holendry
Lokalizacja
woj. wielkopolskie,
pow. koniński,
gm. Golina - obszar wiejski
Również na terenach dzisiejszej Wielkopolski Wschodniej, spustoszonych wojnami i zarazami, począwszy od drugiej połowy XVII w., rozwijało się osadnictwo na tak zwanym prawie olęderskim. Osady olęderskie zakładano w dobrach szlacheckich i królewskich po obu stronach doliny Warty. Przybyszami byli chłopi, rzemieślnicy i kupcy. W znacznej części pochodzili oni z kręgu kulturowego o niemieckim rdzeniu a ich spoiwem była religia i język, odpowiednio - wyznania protestanckie i język niemiecki Na nowym miejscu zajmowali się uprawą roli, zakładali wsie, warsztaty i fabryki, budowali domy i kościoły. Łączy to ich to, że cieszyli się wolnością osobistą, posiadaniem struktur samorządowych oraz tworzenie lokalnej społeczności opartej na zbiorowej, solidarnej odpowiedzialności wspólnotowej. Położony na piaszczystej wydmie pośród rozlewisk i łąk Doliny Warty, schowany między sosnowymi lasami, na powierzchni 0,47 ha rozciąga się ementarz ewangelicko-augsburski w Węglewskich Holendrach. Cmentarz datowany jest na I połowę XIX wieku, choć sama osada powstała w roku 1767. Cmentarz ten służył mieszkańcom wsi Węglewskie Holendry i nieistniejącej już dziś wsi Slawskie Holendry. Najstarszy nagrobek pochodzi z roku 1868 i należy do urodzonego w roku 1810 Christiana Henniga. Dominują groby betonowe z końca XIX wieku i lat 20-tych wieku XX. Na cmentarzu znajduje się również spora grupa nagrobków z lastryka, z czasów bezpośrednio przed Il wojną światową i z lat 1939-1945. Uwagę przykuwa nagrobek Friederike Müncha wykonany z polnego kamienia z wyrytymi gotykiem napisami. W pobliżu miejsca, w którym jeszcze do lat 60-tych XX wieku stała kaplica cmentarna, znajdują się groby Adeli i Ottona Milbradt, właścicieli terenu, na którym znajduje się cmentarz. Znajdziemy tu również nagrobek Anny Hedwig Steinke urodzonej w roku 1915, która zmarła w Warszawie w roku 1942, odrestaurowany niedawno nagrobek Wilhelmine Firle zmarłej w 1934 roku, groby nauczyciela Bachmanna, Juliusa Deckerta, Elli Penno i jej kilkorga maleńkich dzieci, Karla Neumanna i jego żony, rodziny Hennig, Münch, Kaus, Mikołajewski, Gettel, Stelter. Tuż obok cmentarza stoi budynek dawnego kantoratu, obecnie będący własnością Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w Węglewskich Holendrach. Według spisu powszechnego z 1921 roku na 183 mieszkańców 166 deklarowało wyznanie ewangelickie. W roku 1936 do niemieckojęzycznej szkoły uczęszczalo 70-80 dzieci. Nauczycielem był Alwin Kufeldt. Od 2012 roku cmentarz pozostaje pod opieką uczniów Szkoły Podstawowej w Golinie oraz lokalnych stowarzyszeń.
Dane obiektu zostały uzupełnione przez użytkownika Igor Nowak.
Rodzaj: cmentarz ewangelicki
Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków
Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_30_CM.15893, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_30_CM.46383