Poznaj lokalne zabytki


Wyraź zgodę na lokalizację i oglądaj zabytki w najbliższej okolicy

Zmień ustawienia przeglądarki aby zezwolić na pobranie lokalizacji
Strona korzysta z plików cookies. Dowiedz się więcej.

kaplica przydrożna pw. św. Jana Nepomucena - Zabytek.pl

kaplica przydrożna pw. św. Jana Nepomucena


architektura sakralna 4. ćw. XIX w. Zebrzydowice

Adres
Zebrzydowice

Lokalizacja
woj. małopolskie, pow. wadowicki, gm. Kalwaria Zebrzydowska - obszar wiejski

Kapliczka o znacznych walorach historycznych, architektonicznych i krajobrazowych.Zabytek jest elementem zespołu klasztornego bonifratrów, którego funkcjonowanie w przeszłości decydowało o historii i układzie przestrzennym miejscowości.

Kapliczka znajduje się przy szlaku pielgrzymkowym do Kalwarii Zebrzydowskiej i formą nawiązuje do architektury niektórych kapliczek na dróżkach kalwaryjskich. Od kapliczki pomiędzy groblami dawnych zakonnych stawów rybnych biegnie malownicza aleja prowadząca do dawnego cmentarza konwenckiego bonifratrów.

Historia

W połowie XVI w. Florian Zebrzydowski wzniósł w Zebrzydowicach renesansowy dwór z funkcją obronną, który w 1599 został przystosowany na szpital dla rannych żołnierzy i kalek pochodzenia szlacheckiego należących do stowarzyszenia wojskowego św. Michała Archanioła. W 1611 Mikołaj Zebrzydowski, marszałek wielki koronny, późniejszy wojewoda krakowski powierzył prowadzenie szpitala krakowskim bonifratrom uposażając ich budynkiem dawnego dworu, folwarkiem, polami uprawnymi i stawami rybnymi. Funkcję szpitalną, rozbudowany głównie w XIX w. zespół klasztorny pełni, z krótkimi przerwami, do dzisiaj. Obecnie mieści się tutaj dom pomocy społecznej dla upośledzonych intelektualnie i psychicznie. Przedmiotowa kapliczka jest elementem zespołu klasztornego i jest ściśle z nim powiązana. Obiekt położony jest pomiędzy zabudowaniami zespołu a cmentarzem konwenckim zakonu. Znajduje się przy ciągu drogi biegnącej z Kalwarii Zebrzydowskiej do Zebrzydowic, która jest jednocześnie najstarszym szlakiem pielgrzymkowym prowadzącym do kalwaryjskiego sanktuarium. Kapliczka wybudowana została zapewne w 4 ćw. XIX w.

Opis

Kapliczka murowana z cegły, częściowo potynkowana, nakryta dwuspadowym zadaszeniem z dachówki ceramicznej. Od frontu znajduje się głęboki portyk wsparty na masywnych dwóch kolumnach i dwóch półkolumnach toskańskich. Portyk zwieńczony jest trójkątnym szczytem ujętym profilowanym gzymsem. Pole szczytu ożywione jest namalowanym okiem opatrzności. Tylną wewnętrzną ścianę kapliczki pokrywa wielobarwne malowidło wykonane przed 2012 przedstawiającym św. Jana Nepomucena ukazanego na tle okolicznego krajobrazu i sanktuarium maryjnego w Kalwarii Zebrzydowskiej. Postać świętego flankowana jest u góry wizerunkami aniołów, a u dołu przedstawieniami zabudowy zespołu klasztornego bonifratrów w Zebrzydowicach i postaciami trzech rycerzy, zapewne z rodu Zebrzydowskich. Pierwotnie w tym miejscu znajdował się namalowany na blasze obraz o podobnej tematyce. Półkolumny ozdobione są malowidłami przedstawiającymi polne kwiaty oraz kartusze z herbami bonifratrów i Zebrzydowskich.

Zabytek dostępny.

Oprac. Tadeusz Śledzikowski, OT NID w Krakowie, 14-05-2020 r.

Rodzaj: architektura sakralna

Styl architektoniczny: nieznana

Materiał budowy:  ceglane

Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków

Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_12_MA.5496, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_12_MA.12433