Poznaj lokalne zabytki


Wyraź zgodę na lokalizację i oglądaj zabytki w najbliższej okolicy

Zmień ustawienia przeglądarki aby zezwolić na pobranie lokalizacji
Strona korzysta z plików cookies. Dowiedz się więcej.

Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki filialny pw. Podwyższenia Krzyża Świętego - Zabytek.pl

Cerkiew greckokatolicka, ob. kościół rzymskokatolicki filialny pw. Podwyższenia Krzyża Świętego


cerkiew 1898 r. Stubienko

Adres
Stubienko

Lokalizacja
woj. podkarpackie, pow. przemyski, gm. Stubno

Świątynia prezentuje dość powszechny typ cerkwi zlatynizowanej (postjózefińskiej), bezwieżowej. Jej wartość zabytkową wzbogacają iluzjonistyczne malowidła ścienne z końca XIX wieku.

Historia 

Cerkiew wraz z dzwonnicą zostały zbudowane w połowie XIX wieku (początek budowy w 1849 roku) w miejscu starszej, drewnianej. Świątynię wzniesioną jako dwudzielną rozbudowano w latach 90. XIX wieku o babiniec. W 1899 roku ściany jej wnętrza pokryto polichromią i w rok później ufundowano nowy ikonostas z ikonami autorstwa Józefa Sidorowicza z Buczacza. (W 1992 roku został on przeniesiony do nowo wybudowanej cerkwi w Mokrem). Po wojnie zaadaptowano cerkiew na kościół rzymsko-katolicki. Jednak od lat 60. XX wieku użytkowny był jako magazyn zboża przez Spółdzielnię Samopomoc Chłopska. Dopiero po remoncie w latach 1974-75 ponownie zaczął pełnić funkcję kościoła katolickiego. Generalny remont świątyni wraz z konserwacją polichromii ściennej. wykonano w latach 2003-2010.

Opis obiektu

Zespół obejmujący cerkiew i dzwonnicę położony jest przy głównej drodze prowadzącej z Radymna do Stubna. Od północy ujęty jest częściowo wyschniętym ciekiem wodnym, od wschodu stawem, a od zachodu rozległym cmentarzem. Z drogi do świątyni prowadzi mostek, stąd też odnosi się wrażenie, że cerkiew położona jest na wysepce.

Cerkiew jest orientowana, trójdzielna, z nawą założoną na planie prostokąta, z węższym nieco, zamkniętym trójbocznie prezbiterium, dwoma przybudówkami po jego bokach oraz prostokątnym babińcem. Cerkiew wybudowana została z drewna, konstrukcji zrębowej, wzmacnianej lisicami, podwaliną na obłap i bierwionami na jaskółczy ogon z ostatkami. Babiniec dostawiony w późniejszym czasie, o konstrukcji ramowej, został od wnętrza obity szerokimi deskami. Wszystkie dachy pokryte są blachą, nad nawą i babińcem występują dwuspadowe, nad prezbiterium pięciopołaciowy, a nad pastoforiami pulpitowe koszowe z połaciami wspólnymi z opasującym cerkiew daszkiem okapowym.

Nawę główną wieńczy sygnaturka konstrukcji ramowej z kutym krzyżem. Ściany obite pionowymi deskami przeprute zostały oknami, w nawie po dwa, w prezbiterium po jednym od północy i południa. W przybudówkach oraz w babińcu wprowadzono po jednym okienku. W babińcu doświetla ono górną kondygnację - chór śpiewaczy. Do babińca prowadzi także drugie wejście usytuowane od strony południowej. Kolejne drzwi do wnętrza świątyni znajdują się w południowej przybudówce, na jej zachodniej ścianie. Nawę krytą stropem płaskim dzielą dwie pary ośmiobocznych, smukłych filarków. Stropy i ściany ozdobione są iluzjonistycznymi malowidłami ze scenami figuralnymi ujętymi podziałami architektonicznymi i detalami ornamentalnymi.

Obiekt z zewnątrz dostępny przez cały rok. Możliwość zwiedzania wnętrza po wcześniejszym uzgodnieniu telefonicznym.

Oprac. Jadwiga Stęchły, OT NID w Rzeszowie, 25-07-2017 r.

Rodzaj: cerkiew

Styl architektoniczny: nieznana

Materiał budowy:  drewniane

Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków

Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_18_BK.13707, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_18_BK.198139