Historia obiektu

Most został zbudowany w latach 1902-04 r. podczas budowy linii kolejowej. Projekt budowy linii normalnotorowej sporządził Gwalbert Ziembicki w 1897 r. Projekt ten nie został zaakceptowany przez Sejm Krajowy we Lwowie oraz przez c.k. Ministerstwo Wojny, w związku z czym koncesja na budowę nie została udzielona. Trasa została wytyczona pod koniec 1900 r. Inż. Maurycy Machalski zakończył opracowanie projektu linii wąskotorowej w kwietniu 1901 r. Projekt powstał w oparciu o wcześniejszy projekt linii normalnotorowej. Po ukończeniu projektu rozpoczęła prace komisja wywłaszczeniowa. Koncesja na budowę została udzielona księciu Andrzejowi Lubomirskiemu dopiero 15.02.1902 r. Linia kolejowa została oficjalnie otwarta 8.09.1904 r.

Równocześnie z otwarciem linii kolejowej uruchomiono także most na potoku na pd.-zach. od stacji Manasterz. Podczas obu wojen światowych most nie został uszkodzony. Przetrwał także liczne wylewy rzeki Mleczki. W 1951 r. zmieniono szerokość torów z 760 na 750 mm. W 1991 r. most wraz z całą linią kolejową został wpisany do rejestru zabytków. 1.01.2002 r. PKP wyłączyły kolejkę ze swoich struktur i zwolniły całą załogę. W tym samym roku linię kolejową przejęło Starostwo Powiatowe w Przeworsku. Operatorem zostało Stowarzyszenie Kolejowych Przewozów Lokalnych z Kalisza, które reaktywowało kursowanie „Pogórzanina” i przewozy towarowe. W 2012 r. eksploatację przejął Powiatowy Zarząd Dróg w Przeworsku. W 2021 r. rozpoczęto prace remontowe linii kolejowej. W 2023 r. wyremontowano odcinek linii kolejki przechodzącej przez most.

Opis obiektu

Most kolejowy na potoku będącym prawym dopływem rzeki Mleczki, w km 21,1+19 linii kolejki wąskotorowej Przeworsk – Dynów znajduje się na obszarze miejscowości Medynia Kańczucka.

Jest to most 1-przęsłowy o konstrukcji nitowanej z blachownic stalowych. Ustrój konstrukcyjny mostu złożony jest z 4 podłużnych belek stalowych o przekroju dwuteowym połączonych 6 poprzecznicami, także dwuteowymi. Belki oparte są na granitowych blokach wmontowanych w strukturę przyczółków murowanych z bloków piaskowcowych. Na przyczółkach równolegle do toru znajdują się odlane z betonu 4 parapety. Na każdym z przyczółków, pomiędzy parapetami, ułożone są poprzecznie do toru drewniane mostownice. Pierwotnie szyny toru kolejowego przymocowane były hakami do mostownic drewnianych ułożonych na poprzecznicach równolegle do belek konstrukcyjnych. Obecnie (po remoncie) tory kolejowe zamocowane są na mostownicach podłużnych i poprzecznych (na przyczółkach) za pomocą śrub i podkładek stalowych. Do zewnętrznych belek konstrukcyjnych przęsła, w osiach poprzecznic, zamocowane są trójkątne wsporniki znitowane z kątowników stalowych. Na końcach wsporników przynitowane są słupki balustrady, do których przynitowane są z każdej strony po dwie belki podłużne. Elementy balustrady wykonane są z kątowników stalowych. Osobne 4 krótkie odcinki balustrady zamocowane były do parapetów betonowych. Do dzisiaj zachowały się jedynie dwie z tych balustrad na przyczółku pn. Pierwotnie na wspornikach ułożone były drewniane chodniki z desek, obecnie niezachowane. Długość konstrukcji bez przyczółków wynosi 7,0 m, wysokość przęsła nad lustrem wody w świetle konstrukcji - ok. 2,2 m.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                    Dostępność obiektu dla zwiedzających. Zabytek jest dostępny.

Autor noty: Opr. Adam Sapeta, OT NID w Rzeszowie, 17-04-2024 r.