Zabytek o cechach barokowych, klasycystycznych i neogotyckich.

Historia

Stryszów jest wsią lokowaną w XIV w. Pierwotnie miejscowość należała do parafii w pobliskiej Kleczy Dolnej. Pierwszy drewniany kościół pw. św. Mikołaja zbudowano we wsi na przełomie XV i XVI w., a miejscową parafię erygowano przed 1529 (?). Świątynia ta spłonęła w 1739. W 1742 ukończono budowę nowego, murowanego kościoła, którego głównym fundatorem był właściciel Stryszowa, Kazimierz Wilkoński herbu Odrowąż. W latach 1840-1841 kościół został przebudowany i rozbudowany z inicjatywy dziedzica wsi, Juliana Gorczyńskiego. Wzniesiono wtedy aneksy przy prezbiterium oraz przęsło chórowe z wieżą. Ostatnie większe prace remontowe przy kościele prowadzone były przez parafię w latach 2010-2012 przy wsparciu finansowym Samorządu Województwa Małopolskiego. Odnowiono wtedy elewacje świątyni, wymieniono więźbę dachową oraz pokrycia dachu i wieży.

Opis

Kościół murowany z cegły, potynkowany, orientowany, jednonawowy. Nawa i węższe od niej prezbiterium, prostokątne. Przy prezbiterium znajduje się zakrystia i skarbiec z emporami. Nad chórem muzycznym od zachodu wzniesiona została kwadratowa wieża zegarowa zwieńczona ostrosłupowym hełmem, flankowana przyporami w kształcie obelisków. Neogotycka, trójosiowa fasada z wyższą częścią środkową, podzielona jest stylizowanymi pilastrami, zwieńczona fryzem złożonym z ostrołukowych arkadek, ujęta obeliskami. Na osi wejścia głównego pomiędzy ostrołukowymi blendami znajduje się ostrołukowy portal, a nad nim okrągłe okno. Pozostałe elewacje kościoła ożywione są podziałami ramowymi. Prezbiterium nakrywają sklepienia żagielkowe na gurtach, a nawę spłaszczone, pozorne sklepienia kolebkowe. Empory mają balkony ujęte spiętrzonymi półkolumnami jońskimi. Na wygiętej belce tęczowej umieszczone są późnobarokowe rzeźby grupy Ukrzyżowanie. Chór muzyczny wsparty jest na arkadach filarowych. Ołtarz główny i dwa boczne są późnobarokowe i pochodzą z ok. poł. XVIII w. Ołtarz główny wieńczy obraz św. Jana Kantego z pocz. XVII w. W jednym z ołtarzy bocznych znajduje się barokowy obraz Matki Boskiej Niepokalanie Poczętej z Dzieciątkiem w sukience, z ok. 1700. Regencyjna ambona i barokowa, kamienna chrzcielnica pochodzą z 2. ćw. XVIII w. Do najcenniejszych zabytków w kościele należy późnogotycki relief Modlitwa w Ogrojcu z ok. 1500 wykonany przez rzeźbiarza z kręgu Wita Stwosza. Przed kościołem znajduje się krzyż kamienny ufundowany w 1828 r. przez dziedzica Stryszowa, Juliana Gorczyńskiego po śmierci jego ojca Józefa Kalasantego Gorczyńskiego.

Zabytek dostępny.

Oprac. Tadeusz Śledzikowski, OT NID w Krakowie, 26-03-2020 r.