Jest też jednym z nielicznych na terenie województwa podkarpackiego cmentarzy żydowskich o tak licznie zachowanych nagrobkach. Istniejące macewy, pomimo złego stanu zachowania, prezentują duże wartości artystyczne, mają też niebagatelne znaczenie w zakresie badań naukowych dotyczących historii i sztuki społeczności żydowskiej w dawnej Polsce.

Historia

Żydowska ludność osiedliła się w Korczynie prawdopodobnie w XVI w. Ich liczba na przestrzeni wieków stopniowo wzrastała. W miejscowości w XIX i XX w. istniała synagoga, cmentarz, szkoły religijne; funkcjonował tu kahał, Stowarzyszenie Rękodzielników Żydowskich Jad Charuzim oraz Stowarzyszenie Kuców.

Nie jest znana dokładna data założenia kirkutu. Najczęściej nekropolia datowana jest na ok. 1800 r. Najstarsze zachowane macewy pochodzą z lat 30. XIX w. W czasie okupacji na cmentarzu żydowskim hitlerowcy dokonali masowej egzekucji, w trakcie której zginęło 123 Żydów i 7 Polaków.

Na cmentarzu do dnia dzisiejszego zachowało się kilkaset nagrobków (wg informacji na stronie internetowej www. kirkuty.pl nie mniej niż 457) pochodzących z XIX i XX w. Macewy zostały zinwentaryzowane w 2012 r. przez Fundację Dokumentacji Cmentarzy Żydowskich (na stronie fundacji dostępny jest spis zinwentaryzowanych macew wraz z dokumentacją fotograficzną), a w 2013 r. przez studentów i wykładowców z Dartmouth College ze Stanów Zjednoczonych. W latach 90. XX w. cmentarz został ogrodzony, wzniesiono również budynek ohelu. Na terenie cmentarza okazjonalnie wykonywane są prace porządkowe polegające głównie na wycince samosiewów i krzewów, prowadzone m.in. przez Stowarzyszenie Dziedzictwo Mniejszości Karpackich.

Opis

Cmentarz zlokalizowany jest w znacznym oddaleniu od centrum miejscowości, ok. 2 km na wschód od Rynku, przy ulicy Wierzbowej. Założony jest na planie zbliżonym do kwadratu, o powierzchni ok. 0,7 ha i wydzielony współczesnym betonowym ogrodzeniem. Wejście na teren cmentarza prowadzi przez wysoką arkadową bramę usytuowaną z północnej części muru. Na terenie kirkutu znajduje się współczesny budynek ohelu, usytuowany w północno zachodniej części cmentarza (przy ogrodzeniu) oraz kilkaset zabytkowych macew. Wiele z zachowanych macew posiada starannie opracowane reliefy, charakterystyczne dla żydowskiej sztuki sepulkralnej. Wg informacji zamieszczonych na stronach internetowych (www. sztetl.pl i www. kirkuty.pl) na cmentarzu pochowani są m. in.: Aszer syn Szmuela Rubin, długoletni rabin w Korczynie, potomek cadyka Elimelecha z Leżajska, zm. 18 lutego 1931 r.; Szalom Jehuda Lejbusz syn Kalmana Lesser, potomek Natana Nate Spiry z Krakowa, zm. 28 września 1932 r.; Naftali syn Arie Herz, potomek przodek: Jakowa Joszuy Falka, zm. 16.03.1931 r.

Zabytek dostępny bez ograniczeń.

Oprac. Anna Fortuna-Marek, OT NID w Rzeszowie, 07.02.2019 r.