Historia

Tradycja istnienia dworu w Błażowej sięga XV w., istniał w tym czasie Błażowej folwark należący do Kmitów, a potem do Rzeszowskich. Od 1645 r. do końca XVII w. była Błażowa własnością węgierskiej rodziny Wesseleny. W pocz. XVIII w. nabył ja właściciel Rzeszowa Hieronim Lubomirski, kasztelan krakowski i hetman wielki koronny i z ta postacią należy wiązać powstanie siedziby, prawdopodobnie rezydencji myśliwskiej. Błażowa pozostawała w rękach Lubomirskich do końca XVIII w. W 1835 r. majątek błażowski nabył Wincenty Skrzyński herbu Zaręba. Dwór był wtedy budynkiem drewnianym na kamiennym podpiwniczeniu, sklepionym kolebkowo. Nowy właściciel z małżonką Konstancją z Fredrów przystąpił do budowy nowej siedziby, na starszym, murowanym z kamienia przyziemiu. Budynkowi nadano szatę klasycystyczną, z kolumnowym portykiem od frontu. Na przełomie XIX i XX w. dokonano zmian w rozplanowaniu wnętrza. W 1912 r. zespół dworski nabyli Emilia i Kazimierz Nowakowie, następnie Jakub Blum, po nim Ascher Silber. W czasie 2 wojny majątek został zarekwirowany przez Niemców jako mienie żydowskie i przekazany volksdeutschom Johanowi Ewy i Józefowi Hlorzek. Po wojnie majątek został znacjonalizowany i cały zespół dworski przekazano Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej, która w budynku dworu umieściła swoje biura. W latach 1978 – 79 przeprowadzono remont obiektu, bez uzgodnienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków, zmieniając proporcje obiektu, jego układ wewnętrzny oraz niszcząc przy tym jego klasycystyczny wystrój. Obecnie dwór stanowi własność gminy i jest użytkowany przez różne instytucje.

Opis

Zespół dworski usytuowany jest w środkowej części wsi, przy skrzyżowaniu ulic Armii Krajowej i Myśliwskiej.

Dwór ulokowany jest frontem na południe - do drogi, po jego zachodniej stronie ulokowany jest park dworski. Wybudowany został na rzucie prostokąta, z dużym hallem na osi i gankiem od frontu. Prostopadłościenna, podpiwniczona, parterowa bryła przekryta została dachem czterospadowym w przestrzeni którego urządzono pomieszczenia poddasza użytkowego z doświetleniem w postaci prostych lukarn z zadaszeniami pulpitowymi oraz urozmaicona dwufilarowym portykiem zwieńczonym trójkątnym tympanonem z zadaszeniem dwuspadowym. Ściany dworu są wymurowane z cegły, obustronnie tynkowane, dachy pokryte blachą płaską. Środek ośmioosiowej elewacji frontowej (pd.) podkreślony został portykiem. Krótsze elewacje rozplanowane są jako dwu i trójosiowa, elewację ogrodową – siedmioosiową, wszystkie z jednakowymi oknami ościeżnicowymi. Wnętrze o całkowicie zmienionej dyspozycji mieści wiele pomieszczeń biurowych pozbawionych historycznego detalu.

Park położony jest poniżej dworu, wzdłuż głównej drogi przez miejscowość. Funkcjonuje jako park gminny. W parku dominują gatunki krajowe: jesion wyniosły, lipy drobnolistna i szerokolistna a jego program funkcjonalny wzbogacony został w plac zabaw.

Obiekt dostępny.

Oprac. Barbara Potera, OT NID Rzeszów, 10.01.2019 r.