Historia obiektu

W 1337 r. 4 łany ziemi w Łukowicach należały do plebana, 1 łan do kościoła. Jak wskazuje staranna technika obróbki kamienia, wczesnogotycki kościół powstał zapewne w 2. połowie XIII w. Około 1540 r. został przejęty przez ewangelików. Był wówczas filią parafii w Orzechowie. W średniowieczu patronat nad świątynią należał do kolejnych właścicieli wsi – rodów von Witte, von Sydow, von der Marwitz. W 1458 r. przeszedł na Radę Miejską Chojny, która zakupiła całą wieś, a w 1725 r. – wraz z całą wsią i majątkiem – na króla pruskiego. W XVIII w. kościół został przebudowany, powiększono wówczas okna. Na początku XX w. nadbudowano murowaną z cegły wieżę nad częścią zachodnią. Do 1945 r. kościół miał cenne wyposażenie – pochodzący z ok. 1600 r. relief z przedstawieniem Ostatniej Wieczerzy, zamontowany wtórnie na ambonie z 1909 r., późnogotycki krucyfiks z ok. 1500 r., klasycystyczną chrzcielnicę z ok. 1820 r., dwa cynowe świeczniki ołtarzowe z XVII w. Na wieży wisiały dwa późnogotyckie dzwony, prawdopodobnie z XV w. W lutym lub marcu 1945 r. kościół został zniszczony na skutek działań wojennych. Przetrwały mury obwodowe, które jednak w wielu miejscach również uległy uszkodzeniu. W 2004 r. kościół został odbudowany. Obecnie należy do parafii w Czachowie.

Opis obiektu

Kościół wczesnogotycki, z końca XIII w. Usytuowany w południowej części wsi, w obrębie dawnego cmentarza, ogrodzonego kamiennym murem (obecnie częściowo zniszczonym; od strony wschodniej zachowana bramka cmentarna o kamiennych słupach). Orientowany. Murowany z ciosów granitowych, wieża z cegły, otynkowana, dachy pokryte blachodachówką. Kościół salowy, na rzucie prostokąta z wieżą wtórnie wbudowaną nad zachodnią część korpusu. Korpus nawowy nakryty dachem dwuspadowym, kwadratowa w rzucie wieża zwieńczona dachem brogowym z krzyżem w wierzchołku. Otwory okienne i drzwiowe zamknięte łukiem odcinkowym. W elewacji północnej widoczne zamurowane okno wczesnogotyckie – wąskie o lancetowatym kształcie. W elewacji wschodniej wielka, ostrołukowa blenda zajmująca część szczytu, w którą wpisane w układzie dwustrefowym trzy ostrołukowe blendy (u dołu) oraz dwa ostrołukowo zamknięte, zamurowane okna (u góry). W szczycie powyżej wielkiej blendy dwie ostrołukowe blendy małe (po bokach) oraz jedna u góry. Wnętrze salowe, nakryte belkowym stropem. Przy ścianie zachodniej drewniana empora muzyczna.  

Obiekt dostępny dla zwiedzających po uprzednim zgłoszeniu do ks. proboszcza w Czachowie.

Autor noty: Oprac.: Maciej Słomiński OT NID Szczecin, 04-07-2024 r.