grodzisko, st. 24 - Zabytek.pl
Adres
Złotogłowice
Lokalizacja
woj. opolskie,
pow. nyski,
gm. Nysa - obszar wiejski
Była to zapewne siedziba rycerska posadowiona w dolinie potoku Cielnica dopływu Nysy Kłodzkiej. Obiekt zwany był też Räuberburg. Relikt ten, zlokalizowany w dawnym obszarze tzw. Przesieki Śląskiej, mając czytelną formę terenową, jest ważnym elementem krajobrazu kulturowo-przyrodniczego północnej części nyskiego regionu dorzecza Nysy Kłodzkiej, wzbogacającym naszą wiedzę o średniowiecznym osadnictwie, jego zasięgu i szczególnym charakterze strażniczo-obronnym. Według zachowanych archiwaliów na początku XIV w. gród był własnością Jakuba de Cunczendorf podskarbiego biskupa Henryka. Być może jest to zaginiony folwark/dwór Buchwald zniszczony przez Husytów w 1428 r.
Historia
Grodzisko znane jest archeologom i lokalnym historykom od początku XX wieku. Wówczas rozpoznanie wykonał M. Hellmich. Obiekt był wielokrotnie monitorowany przez badaczy niemieckich (m.in. M. Hellmich, K. Lorentz, G. Weisser) oraz polskich (J. Kaźmierczyk, K. Macewicz, Z. Bagniewski, W. Romiński, M. Krawczyk). Przeprowadzili oni badania powierzchniowe w okresie międzywojennym oraz w 1960 r. oraz sondażowe w 1971 r., odkrywając nawarstwienia kulturowe i liczne fragmenty ceramiki. Wykonali oni plan, dokumentację opisową i fotograficzną obiektu. W 2001 r. w ramach badań Archeologicznego Zdjęcia Polski powierzchniową penetrację obiektu przeprowadził Mariusz Krawczyk z Muzeum w Nysie. W wyniku tych badań archeolodzy określili chronologię grodziska na okres średniowieczny (koniec XIII w., XIV - XV w.).
Opis
Lokalizacja. Grodzisko położone jest na krawędzi niewielkiej, niegdyś podmokłej, doliny potoku Cielnica, po jego północnej stronie. Kępa drzew porastająca obiekt zlokalizowana jest wśród pól. Obiekt stoi około 1, 5 km na wschód od południowo-wschodniego skraju wsi Strobice, około 100 m na wschód drogi gruntowej biegnącej polami od Złotogłowic ku północy. Na działce gruntowej nr 312/1.
Charakterystyka. Grodzisko stożkowate zlokalizowane na krawędzi doliny cieku Cielnica, zapewne w średniowieczu podmokłej. Było ono w wiekach funkcjonowania obiektem trudno dostępnym. Założone zostało na planie czworoboku o wymiarach około 55x50 m. W terenie czytelne są: kopiec o wymiarach około 30 m u podstawy, fosa szerokości około 5-7 m. i wały od strony północnej i zachodniej o szerokości 7-10 m. Wszystkie te elementy mają zarys czworoboczny. Także od strony północnej i zachodniej zachowały się relikty zewnętrznej fosy. Wał i fosa od strony wschodniej i południowej zostały bardzo zniwelowane. Być może były one niewielkie, z racji tego, że gród był chroniony rozległymi mokradłami.
Badacze sądzą, że w części północno-zachodniej zespołu mogło funkcjonować podgrodzie.
Rozpoznanie sondażowe w 1961 r. pozwoliło na ustalenie, że warstwa kulturowa (próchnica z dużą ilością przepalonej gliny) związana z funkcjonowaniem grodu na majdanie miała miąższość kilkunastu centymetrów. W wykopie sondażowym znaleziono ułamki glinianych naczyń obtaczanych i toczonych, grudki polepy, fragmenty okuć żelaznych oraz kawałki cegieł. W 2001 r. w ramach badań Archeologicznego Zdjęcia Polski potwierdzono formę terenową grodziska. Obiekt zachowany jest dobrze, lecz na kopcu widoczne są ślady po dawnych wkopach. Obecnie grodzisko porastają drzewa i krzewy. W 2004 r. wykonano plan warstwicowy grodziska. W 2002 r. mieszkaniec Prusinowic W. Sochor przekazał do Muzeum w Nysie fragmenty ceramiki, które zbierał przy grodzisku w latach 1998-2001.
Dostępność. Teren ogólnie dostępny. Grodzisko położone jest na wschód od południowego krańca wsi Strobice, po północnej stronie potoku Cielnica (Tylnica). Obiekt widoczny wśród pól i łąk jako kępa drzew, czytelnie rysuje się w krajobrazie jako stożek otoczony fosą. Dojście drogą gruntową około 1500 m od strony zabudowań wsi Strobice w kierunku wschodnim ku wsi Prusinowice.
Oprac. Krzysztof Spychała, NID OT Opole, 30.07.2021 r.
Rodzaj: grodzisko
Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków
Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_A_16_AR.7323, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_16_AR.1035221