Historia obiektu

Pierwsze wzmianki o właścicielach wsi, braciach Otriwinie i Mikołaju z Ponatowicz pochodzą z roku 1266. W 1322 r. dobra należały do wdowy po rycerzu Arnoldzie von Ponatowitz, W 1360 r. właścicielem był Johann von Ponatowitz, w 1453 r. - Nickel Koslig, w 1479 r. - Friedrich Koslig. Po nim dobra otrzymał od książąt oleśnickich Jan Grumprecht. W 1483 r. wieś należała do Mischa Czyrnmińskiego. W 1503 r. jako właściciel był wymieniany Wilhlem Mosche. Od 1529 r. dobra były w rękach rodu Buchwitz. Od 1617 r. majątek należał do rodziny von Prittwitz.

Istnienie parafii w Poniatowicach potwierdza dokument z roku 1318. Plebanem był wówczas Mikołaj.

Średniowieczny rodowód wsi potwierdza wiele dokumentów. Znane są również nazwiska ówczesnych właścicieli dóbr, którzy zapewne posiadali siedzibę o charakterze obronnym. Według Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków była to wieża (decyzja o wpisie do rejestru zabytków). Nie można wykluczyć, że we wskazanym miejscu rzeczywiście istniała siedziba pańska wzniesiona na kopcu. Wiadomo, że w okresie nowożytnym obiekt był wykorzystywany w celach gospodarczych (lodownia?) i funkcjonował w obrębie folwarku Niederhof. Może przeprowadzono wówczas jego adaptację do nowych potrzeb.

Opis obiektu

Usytuowanie zabytku:

Stanowisko archeologiczne jest zlokalizowane w obrębie mezoregionu Równiny Oleœnickiej, w centrum wsi, ok. 50 m na wschód od drogi.

Opis stanowiska:

Kopiec założenia na planie owalu ma średnicę u podstawy ok. 26 m, na górze - 12 m. Jego wysokość wynosi 3-3,5 m. Nasyp był otoczony fosą, obecnie zasypaną, szerokości 10-15 m. Od południa widoczna jest słabo czytelna pozostałość zewnętrznego wału. Na majdanie znajdują się relikty nowożytnej lodowni(?).

Stan i wyniki badań archeologicznych:

Stanowisko archeologiczne zostało odkryte w trakcie badań powierzchniowych realizowanych ramach akcji Archeologicznego Zdjęcia Polski przez Czesława Francke w roku 1986 r.  Wówczas jego funkcja i chronologia budziły w badaczu pewne, bliżej nieokreślone wątpliwości, które powinny zostać wyjaśnione w czasie badań sondażowych. Badań takich nigdy nie przeprowadzono. Obiekt wpisano do rejestru na podstawie formy oraz znalezisk pojedynczych ułamków ceramiki późnośredniowiecznej i nowożytnej.

Dostępność obiektu dla zwiedzających: Zabytek jest dostępny.

Autor noty: oprac. Donata Trenkler, OT NID we Wrocławiu, 4-06-2020