Historia obiektu

W starszej literaturze przedmiotu grodzisko było określane jako prehistoryczne. Przeprowadzone w latach 1994-95 badania wykopaliskowe pozwoliły doprecyzować chronologię. Według Radosława Jarysza i Aleksandra Limisiewicza założenie obronne ludności kultury łużyckiej funkcjonujące przez kilkaset lat u schyłku epoki brązu i na początku okresu halsztackiego zostało w VIII lub IX w. wykorzystane do celów militarnych przez Trzebowian.

W pobliżu grodu od pradziejów po wczesne średniowiecze funkcjonowało cmentarzysko kurhanowe.

Opis obiektu

Usytuowanie zabytku:

Stanowisko archeologiczne jest zlokalizowane w obrębie mezoregionu Pogórza Kaczawskiego, ok. 1,3 km na południowy zachód od wsi, w Wąwozie Myśliborskim - nad skalistym, północnym stokiem doliny Jawornika (wys. 310 m n.p.m.), w lesie.

Opis stanowiska:

Założenie obronne składa się z trzech członów. Pierwszy z nich o kształcie trójkąta, zlokalizowany wokół wierzchołka cypla, ma wymiary 50×60×40 m. Nie znaleziono reliktów wałów. Jedynie wierzchołek cypla został odcięty od pozostałej części rowem długości 5 m i głębokości około 1 m. Następny człon, znajdujący się w centralnej części założenia został wzniesiony na planie owalu o wymiarach 60×55 m. Od strony północno-zachodniej jest widoczny fragment wału. Od północnego zachodu do części centralnej przylega trzeci człon o wymiarach 40×50×60 m.

Stan i wyniki badań archeologicznych:

Wzmianki K.A. Müllera z 1837 r. i Oskara Schustera z 1869 r. przez niektórych współczesnych badaczy przypisywane ww. grodzisku dotyczą obiektu zlokalizowanego na górze Ratschenberg, na południe od Myśliborza. Prawdopodobnie ww. założenia obronnego dotyczą informacje umieszczone w Altschlesische Blätter z 1928 r. Przed 1930 r. oględziny 3 grodzisk w pobliżu Myśliborza przeprowadził Max Hellmich. Oprócz grodziska Schwedenschanzen, które określił jako prehistoryczne wymienił Ratsberg – średniowieczny obiekt zniszczony przez kamieniołom (Ratschenberg) oraz grodzisko na Langer Berg, które również określił jako prehistoryczne.

W 1966 r. grodzisko badano powierzchniowo na zlecenie Konserwatora Zabytków Archeologicznych. W latach 1994-95 Radosław Jarysz i Aleksander Limisiewicz podjęli badania wykopaliskowe.

Założono 10 wykopów sondażowych. W niektórych z nich znaleziono ceramikę wczesnośredniowieczną, ale gros materiału zabytkowego stanowiły ułamki naczyń kultury łużyckiej. Badacze uważają, że wały zawierające elementy kamienne wzniesiono na przełomie epoki brązu i okresu halsztackiego. Wczesnośredniowieczni użytkownicy założenia obronnego nie dokonali prawie żadnych zmian zastanych umocnień.

Około 400 m na wschód od grodziska znajduje się cmentarzysko kurhanowe. Wśród pradziejowych mogił ww. badacze znaleźli przynajmniej jeden wczesnośredniowieczny kurhan, podobny do obiektów będkowickich, a w nim naczynia datowane na VIII-IX wiek.

W 1982 r. w czasie realizacji weryfikacyjno-poszukiwawczych badań Archeologicznego Zdjęcia Polski zespół w składzie: Czesław Francke, Maria Górecka i Olena Prus opracował kartę ewidencyjną stanowiska archeologicznego. Badacze znaleźli 16 ułamków ceramiki, którą datowali na IX-X wiek i 2 grudki polepy.

Grodzisko zostało zinwentaryzowane przez zespół badaczy z Politechniki Wrocławskiej na podstawie materiałów z laserowego skaningu lotniczego pozyskanych z zasobów Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Z wynikami analiz opublikowanymi w 2019 r. można zapoznać się na stronie internetowej projektu badawczego:

http://www.odgrodudozamku.pl/stanowisko/mysliborz-st-3-fortyfikacje-polowe/ (dostęp 21.09.2024)

Dostępność obiektu dla zwiedzających: Zabytek dostępny – teren Parku Krajobrazowego Chełmy, do grodziska można dojść szlakami turystycznymi i ścieżką dydaktyczną.

Autor noty: oprac. Donata Trenkler, OT NID we Wrocławiu, 05-02-2021 r.