Historia obiektu

Grodzisko we Wrocławicach było datowane ogólnie na wczesne średniowiecze, na XII w. (decyzja o wpisie do rejestru zabytków), na IX w.(?), X-XII w. (karta stanowiska po badaniach w 1960 r.), VIII(?)-XII w. (karta ewidencyjna stanowiska archeologicznego z 1991 r.). Po analizach dendrochronologicznych drewna pobranego w 1991 r. doprecyzowano chronologię. Obecnie przyjmuje się, że obiekt funkcjonował od poł. X w. do 2 ćwierci XI wieku. Według Krystiana Chrzana było to założenie dwufazowe, wzniesione ok. połowy X wieku i przebudowane pod koniec X wieku.

Opis obiektu

Usytuowanie zabytku:

Stanowisko archeologiczne jest zlokalizowane w obrębie mezoregionu Kotliny Milickiej, około 1,2 km na południe od centrum Wrocławic, ok. 900 m na południe od dawnego folwarku, nad Czarną Wodą – dopływem Baryczy, w lesie.

Opis stanowiska:

Obiekt został założony na planie okręgu. Według najnowszych pomiarów podanych przez Justynę Kolendę i Grzegorza Kiarszysa wymiary założenia obronnego wynoszą - średnica majdanu: 25-26 m, szerokość wału u podstawy: 14-16 m, zachowana wysokość wału mierzona od poziomu gruntu: 2,5-3 m, szerokość fosy: 6-10 m. Powierzchnia majdanu – 0,057 ha, całkowita powierzchnia założenia – 0,39 ha.

Stan i wyniki badań archeologicznych:

Grodzisko we Wrocławicach było znane co najmniej od połowy XVIII wieku. Christian Friedrich von Wrede oznaczył obiekt na mapie z 1753 r. jako alte Schanze. Około 1930 r. stanowisko badał powierzchniowo Max Hellmich. W 1960 r. Stanisław Siedlak przeprowadził badania sondażowe na zlecenie Konserwatora Zabytków Archeologicznych. Założono wykop badawczy o wymiarach 10×2 m obejmujący wał i przywalną część majdanu. Zbadano konstrukcję wału wzniesionego w technice rusztowej. Pozyskano zabytki ruchome w postaci ułamków ceramiki, z których część była zdobiona ornamentem linii falistych i ukośnych nacięć, polepę, żużle i zwierzęce kości.

W 1991 r. w czasie realizacji weryfikacyjno-poszukiwawczych badań Archeologicznego Zdjęcia Polski Władysław Czyżyk opracował kartę ewidencyjną stanowiska archeologicznego.

W tym samym roku badacze z IAiE PAN w Poznaniu pod kierownictwem Grzegorza Teske pobrali próbki drewna do analiz dendrochronologicznych. Badania wykazały, że drewno z konstrukcji wału zostało pozyskane po 996 r, a z bramy po 1080 r. Badacze nie wykluczają, że w trakcie wznoszenia umocnień budowniczowie używali starszego drewna pochodzącego z rozbiórki.

Grodzisko zostało zinwentaryzowane przez zespół z Politechniki Wrocławskiej na podstawie materiałów z laserowego skaningu lotniczego pozyskanych z zasobów Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Z wynikami analiz opublikowanymi w 2019 r. można zapoznać się na stronie internetowej projektu badawczego:

http://www.odgrodudozamku.pl/stanowisko/wroclawice-st-1-grodzisko/ (dostęp: 25.09.2024)

Dostępność obiektu dla zwiedzających: zabytek dostępny - Park Krajobrazowy Doliny Baryczy.

Autor noty: oprac. Donata Trenkler, OT NID we Wrocławiu, 30-03-2021 r.