Historia obiektu

Po badaniach sondażowych z drugiej połowy lat 60. XX w. uczeni ustalili chronologię grodu w Koźlicach na VII – XII wiek. Wyniki badań prowadzonych po roku 2000 wskazują raczej na X wiek. Według Krzysztofa Fokta część grodów wschodniego Milska  mogła zostać wzniesiona przez Bieżuńczan, którzy zamieszkiwali te tereny w IX-X wieku. Jednak większość należy przypisać Milczanom, którzy zajęli ten obszar przed 970 rokiem.

Opis obiektu

Usytuowanie zabytku:

Stanowisko archeologiczne jest zlokalizowane w obrębie mezoregionu Obniżenia Żytawsko-Zgorzeleckiego, na cyplu stromej terasy nadzalewowej Nysy, nad jej starorzeczem, na północnym krańcu wsi Koźlice.

Opis stanowiska:

Założenie obronne na planie wydłużonego owalu o wymiarach 54 x 34 m. Zachowała się południowo-wschodnia część wału długości około 26 m, wysokości od wewnątrz od 0,5 m w części południowo-wschodniej do ok. 2,5 m w części południowej. Ślady wału widoczne są również  od strony zachodniej. Powierzchnia majdanu wynosi ok. 0,16 ha. Na grodzisku widoczne liczne nowożytne wkopy.

Stan i wyniki badań archeologicznych:

Pierwsze informacje o grodzisku pochodzą z pierwszej połowy XIX wieku. Do połowy lat 60. XX w. znaleziska pochodziły z badań powierzchniowych. W 1986 r. w ramach weryfikacyjno-poszukiwawczej akcji Archeologicznego Zdjęcia Polski zespół w składzie: Ludwik A. Kamiński, Ryszard Kołomański i Andrzej Kosicki, opracował kartę ewidencyjną stanowiska archeologicznego. Pierwsze badania sondażowe podjęto w latach: 1965 i 1966. Odkryto wówczas m. in. 2 jamy i palenisko W latach 1968-1969 pod kierunkiem Tadeusza Kaletyna, przy współpracy Jurija Knebela z Budziszyna, przeprowadzono  badania sondażowe o większym zakresie. Przebadano 4 ary powierzchni stanowiska. Badacze założyli kilka wykopów w różnych częściach majdanu i na wale. Odsłonięto 3 budynki i palenisko związane z późnośredniowieczną osadą zlokalizowaną na terenie grodu. Badano również konstrukcję wałów. Wyróżniono 3 fazy budowy umocnień. W datowanej na VII-VIII w. najstarszej fazie wzniesiono wały przekładkowe. Zachowało się sześć warstw belek średnicy do 18 cm i długości 140 cm, przedzielonych warstwami gliny i polepy, układanych poprzecznie do czoła wału, które również było licowane belkami. W młodszej fazie z IX-X w. wzniesiono wały kamienno-drewniane-kamienne, których konstrukcji nie udało się ustalić w związku z ich zniszczeniem przez młodsze umocnienia. W najmłodszej fazie, datowanej na XI-XII w. zbudowano wały kamienno-ziemne, prawdopodobnie licowane kamieniem od zewnątrz i wewnątrz. W 2006 i 2007 roku zespół badaczy pod kierownictwem Krzysztofa Fokta, podjął badania wykopaliskowe, w wyniku których rozpoznano dwie fazy budowlane wału. W starszej fazie była to konstrukcja rusztowa wzniesiona z belek i wypełniona żwirem oraz wzmocniona oblicówką kamienną i licowaną kamieniem odsadzką. Nie ustalono konstrukcji późniejszego wału. Rozpoznano również wstępnie obszar tzw. podgrodzia, na zachód od grodziska. Odkryto tam obiekty wziemne i jamy gospodarcze. Według badaczy trudno powiedzieć czy tzw. podgrodzie było zapleczem gospodarczym grodu czy odrębną osadą przygrodową. W trakcie badań wykopaliskowych pozyskano zbiór ceramiki, jednolity technologicznie i stylistycznie, który można datować na X wiek. Ceramika była bogato ornamentowana kombinacjami linii prostych i falistych, zdobieniami rytymi grzebyczkiem lub odciskanymi stempelkiem. Na niektórych dnach widoczne były znaki garncarskie i odciski kół garncarskich. Oprócz ceramiki pozyskano noże, radlicę, fragmenty sierpów, fragment kamienia żarnowego i prażnicy.

Dostępność obiektu dla zwiedzających. Zabytek dostępny

Autor noty: oprac. Donata Trenkler, OT NID we Wrocławiu, 02-04-2020 r.