Usytuowanie zabytku

grodzisko położone w obrębie pradoliny Noteci, na zach. krawędzi niewysokiej piaszczystej wydmy, przy drodze ze Smogulca do Osieka n/Notecią, na wsch. od stawów Zamczysko i zagrody o tej samej nazwie, 500 m na płn od Smogulca

Opis stanowiska

Grodzisko o wym. 50x54 m u podstawy, plateau 16x16 m, wys. stożka względem obecnego poziomu fosy 6,40-7,40 m. Pierwsza wieża miała wym. 7x10 m, w fazie II 7,5x8,5 m; szer. fosy 6-10 m, głęb. fosy 0,40 m (od strony osady) do 2,75 m (od wsch.). Grodzisko uszkodzone w części płn zach. podczas budowy drogi oraz w części wierzchołkowej w efekcie badań amatorskich. Grodzisko porośnięte drzewostanem liściastym.

Dzieje stanowiska

Znane od co najmniej 1885 r. Do rejestru zabytków wpisane w 1979 r.

Stan i wyniki badań archeologicznych

Lustracja J. Radzymińskiego w 1885 r., w 1912 badania powierzchniowe przeprowadzone przez nauczyciela Mayera, w 1929 J. Kostrzewskiego a w 1943 przez Richtera ze Szczecina; w 1957 badania interwencyjne podjęte przez Z. Pieczyńskiego. Zabytki z badań przedwojennych znajdują się w Muzeum Archeologicznym w Poznaniu, w muzeum w Bydgoszczy. Z badań Z. Pieczyńskiego w muzeum w Poznaniu. W 1978 r. badania rozpoznawcze przeprowadziły Z. Hilczerówna i A. Łosińska, w 1980 badania sondażowe E. Cnotliwego, R. Rogosza i E. Wilgockiego. W 1979 wykonano plan warstwicowy obiektu. W trakcie prac archeologicznych przeprowadzonych w 1980 odkryto: przedmioty z osprzętu wieży mieszkalnej oraz jej wyposażenia; militaria, elementy rzędu końskiego i oporządzenia jeździeckiego, narzędzia, przedmioty o nieokreślonej funkcji, przedmioty z poroża i kości, fragm. naczyń glinianych wypalonych w atmosferze utleniającej i redukcyjnej, fragm. naczyń kamionkowych i z żółtej glinki, ułamki naczyń szklanych.

obiekt ogólnie dostępny.

Opr. Marek Wróbel, OT NID Poznań, PT Trzebiny, 22-12-2018 r.

Bibliografia

• E. Cnotliwy, R. Rogosz, E. Wilgocki, Grodzisko stożkowate w Smogulcu, gm. Gołańcz, woj.Piła, [w:] Slavia Antiqua, 1993/1994, t. 34, s. 141-205;
• W. Hensel, Studia i Materiały do Osadnictwa Wielkopolski Wczesnohistorycznej, 1950, t. 1, s. 153-154;