Historia obiektu

W XIII i XIV-wiecznych dokumentach jako świadkowie lub petenci pojawiali się rycerze z Brzezimierza: Paweł Poduszka (1253, 1268, 1285, 1288r.), prawdopodobnie jego syn Jeszko (Jakub) Poduszka (1299 r.), jego córka Berta, żona Gebhadra z Prusic (1288 r.), Piotr Poduszka (dziedziczny pan wsi 1323-1333), Paweł Poduszka, syn Piotra (1334 r.), Reiman Poduszka (1373 r.). Nie ma zatem wątpliwości, że ród rycerski Poduszka wzniósł i użytkował założenie obronne w Brzezimierzu.

Podobno na północ od kościoła istniał kiedyś jeszcze jeden kopiec otoczony potrójnym rowem. Informację taką uzyskał od mieszkańców Oskar Vug pod koniec XIX wieku.

W czasie budowy ogrodzenia cmentarza przykościelnego (XIX w.) dokonano częściowego zniszczenia pozostałości założenia obronnego. Obecnie teren jest porośnięty krzakami, zaniedbany.

Opis obiektu

Usytuowanie zabytku:

Stanowisko archeologiczne jest zlokalizowane w obrębie mezoregionu Równiny Wrocławskiej, na niewielkim wzniesieniu, na południowy zachód od kościoła, tuż za murem cmentarnym.  

Opis stanowiska:

Założenie obronne wzniesiono na planie czworoboku z zaokrąglonymi narożami. Wymiary u podstawy wynoszą 20 m, u góry 7 m. Zachowana częściowo fosa ma obecnie szerokość 4-5 m i głębokość 1,5 m. W XIX w. szerokość fosy wynosiła 8,5 m. Zachowany odcinek wału zewnetrznego ma szerokość ok. 5 m.

Stan i wyniki badań archeologicznych:

Grodzisko było znane już XIX wieku. W czasie budowy muru cmentarnego dokonano częściowych zniszczeń obiektu. Znaleziono wowczas przepalone kamienie, żelazne narzędzia, warstwy spalenizny i ułamki ceramiki. W XX w. stanowisko było badane wyłącznie powierzchniowo, np. W 1927 r. przez Georga Raschke, w 1930 przez Maxa Hellmicha, w 1966 r. przez Jerzego Romanowa, w 1971 r. przez Jerzego Lodwoskiego, w 1978 r. przez Annę Piwko i w 1993 r. w ramach weryfikacyjno-poszukiwawczych badań Archeologicznego Zdjęcia Polski przez Andrzeja Kosickiego.

Obiekt został zinwentaryzowany przez zespół badaczy z Politechniki Wrocławskiej na podstawie materiałów z laserowego skaningu lotniczego pozyskanych z zasobów Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Z wynikami analiz opublikowanymi w 2019 r. można zapoznać się na stronie internetowej projektu badawczego:

http://www.odgrodudozamku.pl/stanowisko/brzezimierz-st-1-motte/

Dostępność obiektu dla zwiedzających. Zabytek dostępny

Autor noty. oprac. Donata Trenkler, OT NID we Wrocławiu, 15-04-2020 r.