Historia obiektu

Pierwsza wzmianka o Mierzwinie (Pusyn, Possen) pojawiła się w Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) w 1305 r. Małgorzata Chorowska i zespół wstępnie wiążą powstanie założenia obronnego z osobą Wittegona von Kittlitz, który był posiadaczem dóbr w okolicach Bolesławca: w Ocicach, Nowej i Mierzwinie oraz w Żerkowicach koło Lwówka Śląskiego. Rycerz ten działał w latach 1289-1307 u boku księcia Bolka I świdnickiego.

W dokumencie z 1423 r. mowa o sprzedaży Mierzwina przez Piotra Hocke rycerzom Petsche i Jeschkowi von Schellendorf. Według kronikarza Johanna Ch. Bergemanna w XV w. w Mierzwinie miał funkcjonować zamek rycerzy-rozbójnków.

Badacze nie są zgodni w kwestii datowania założenia obronnego. Zdaniem Małgorzaty Chorowskiej i zespołu oraz Stanisława Firszta grodzisko można datować na 2 połowę XIII-XIV wiek, według Dominika Nowakowskiego na XIV-XV wiek.

Opis obiektu

Usytuowanie zabytku:

Grodzisko jest zlokalizowane w obrębie mezoregionu Pogórza Izerskiego, około 200 m na południowy zachód od wsi, na podmokłym terenie w widłach dwóch cieków (Mierzwiński Potok i bezimienny). Obiekt porastają drzewa.  

Opis stanowiska:

Obecnie grodzisko jest znacznie zniszczone. Przypomina owalne wyniesienie średnicy 80-90 m ze stawem w części środkowej. Według wcześniejszych opisów był to kopiec o wymiarach u postawy 25 x 34 m, u góry 10 x 12 m. Jego wysokość wynosiła 2,5 – 3 m. W okresie międzywojennym na kopcu były widoczne relikty murowanej budowli. Prawdopodobnie nasyp otaczały: fosa i wały, które nie zachowały się.  

Stan i wyniki badań archeologicznych:

Przed 1930 r. badania powierzchniowe przeprowadził Max Hellmich,  w 1966 r. - Jerzy Romanow, w latach 1970 i 1971 – Zbigniew Bagniewski, w 1975 r. - Antoni Pawłowski, w 1979 r. – Edward Drużyłowski (inwentaryzacja), w 1997 r. w ramach badań Archeologicznego Zdjęcia Polski – Wojciech Grabowski.  W trakcie badań znaleziono ułamki ceramiki, przęślik, guz żelazny, fragment podkowy, fragment ostrogi, gwoździe i kości zwierzęce. Grodzisko nie było badane wykopaliskowo.

Dostępność obiektu dla zwiedzających. Zabytek jest dostępny.

Autor noty: oprac. Donata Trenkler, OT NID we Wrocławiu, 23-06-2020 r.