Historia obiektu

Założenie obronne w Staszowicach (Sitte, Sitta, Sygda, Sigda, Siegda) mogło funkcjować w XIII-XIV w. (datowanie za decyzją o wpisie do rejestru zabytków i kartą ewidencyjną stanowiska archeologicznego), XIV - XV w. (podobnie jak znaleziska sprzed 1945 r. dokonane obok grodziska) lub później. Wymaga to jednak wyjaśnienia w trakcie inwazyjnych badań archeologicznych. Niestety brak informacji o ewentulnych średniowiecznych właścicielach dóbr. Wiadomo że w 1617 r. majątek należał do Heinricha von Haugwitz, w 1666 r. do Tobiasa von Haugwitz, w 1714 r. do Rudolpha von Köckritz. Pod koniec XVIII w. we wsi istniała siedziba pańska, co odnotował Friedrich A. Zimmermann. W XIX w. majątek należał do rodziny von Schönberg. W 1856 r. na południowy zachód od Staszowic założono kopalnię węgla brunatnego Albert. W 1860 r. do pola górniczego Albert, dołączono pola Rudolph Christoph i Fiedrich August. Nazwy pól to imiona założyciela kopalni, jego ojca i dziadka. Po śmierci Alberta dobra wraz z kopalnią przeszły na własność Anny Lücke z Łapczyc. Członkowie rodziny von Schönberg zostali pochowani w mauzoleum na wzgórzu koło Staszowic.

Opis obiektu

Usytuowanie zabytku:

Stanowisko archeologiczne jest zlokalizowane w obrębie mezoregionu Wzgórz Trzebnickich, na zachód od wsi i obok dawnego folwarku, wśród podmokłych łąk.

Opis stanowiska:

Założenie obronne wzniesiono na planie owalu. Średnica kopca u podstawy wynosi około 25 m, u góry około 10 m. Nasyp jest otoczony mokrą fosą szerokości od 6 do 13. Obecnie obiekt jest w znacznym stopniu zniwelowany. Porośnięty drzewami kopiec nieznacznie wystaje nad lustro wody w fosie – opis według Dominika Nowakowskiego.

Stan i wyniki badań archeologicznych:

W aktach Wydziału Samorządowego Prowincji Śląskiej znajduje się informacja pana Juhnke o istnieniu w Staszowicach gródka stożkowatego (Burghügel) zlokalizowanego na zamkowym stawie – stanowisko nr 6. W poszycie Siegda jest też szkic lokalizacyjny stanowisk staszowickich. Na polu leżącym na wschód od grodziska znaleziono zabytki z XIV i XV wieku. Na południe i północ od wsi odkryto pozostałości cmentarzysk i osad datowanych od epoki brązu, przez okres lateński po wczesne średniowiecze. Informacje o znaleziskach, oprócz grodziska, były publikowane w czasopiśmie Altschlesische Blätter.

W 1987 r. w ramach realizacji weryfikacyjno-poszukiwawczej akcji Archeologicznego Zdjęcia Polski dla obszaru 72-26 zespół w składzie: Tadeusz Fercowicz, Andrzej Kosicki i Jerzy Piekalski, opracował kartę ewidencyjną stanowiska archeologicznego. W trakcie badań powierzchniowych AZP nie znaleziono żadnych zabytków ruchomych.

Grodzisko nigdy nie było badane wykopaliskowo.

Dostępność obiektu dla zwiedzających: Zabytek jest dostępny. 

Autor noty: oprac. Donata Trenkler, OT NID we Wrocławiu, 05-08-2020 r.