Historia obiektu

Według decyzji o wpisie do rejestru zabytków założenie w Okmianach, datowane na XIII/XIV w. „położone jest w północno-wschodniej części parku, po prawej stronie drogi prowadzącej do stacji kolejowej. Zabytek ma kształt płasko ściętego stożka o szerokości u podstawy ok. 45 m i wysokości 3 m. Jest otoczony fosą.” Na szkicu dołączonym do decyzji o wpisie do rejestru zaznaczono lokalizację obiektu tuż przy północnym brzegu stawu, w północno-zachodniej części parku. Analiza zdjęć lidarowych wskazuje, że jedynym obiektem w dawnym parku otoczonym wodą jest wyspa na stawie. Prawdopodobnie w trakcie opracowywania decyzji doszło do pomyłki dotyczącej zarówno stron świata, jak i lokalizacji obiektu.

Pierwsze wzmianki o wsi Kaiserswaldau pochodzą z początku XIV w. z Księgi uposażeń biskupstwa wrocławskiego. Najstarszy kościół w Okmianach był wymieniany w 1335 r. Obecna świątynia została wzniesiona w 1771 r. i przebudowana w latach 1894-97.

Wiadomo, że w czasach nowożytnych we wsi istniały trzy folwarki z siedzibami pańskimi. Uchodzący za grodzisko obiekt jest zlokalizowany w parku dworskim górnego majątku w pobliżu kościoła. Prawdopodobnie jest to najstarsza część wsi. W majątku istniał folwark, na północ od niego wzniesiono pałac. Na północ i północny wschód od pałacu w 1 ćwierci XIX w. założono park romantyczny, którego centralną część tworzył duży ozdobny staw z wyspą oraz przylegająca do niego od wschodu malownicza polana.

W 1993 r. do miejscowości Okmiany przyłączono zlokalizowaną na południe od niej wieś Radziechowice (dawniej Radchen). Przed 1945 r. w Radchen znajdowały się dwa folwarki dolny i górny.

Opis obiektu

Usytuowanie zabytku:

Stanowisko archeologiczne jest zlokalizowane w obrębie mezoregionu Wysoczyzny Chojnowskiej, w środkowej części wsi, ok. 300 m na północny wschód od kościoła p.w. Matki Bożej Różańcowej w Okmianach, w dawnym parku dworskim zlokalizowanym na północ i północny wschód od nieistniejących zabudowań pałacu i folwarku.

Opis stanowiska:

Według decyzji o wpisie do rejestru zabytków założenie składało się z kopca w formie ściętego płasko stożka, szerokości u podstawy ok. 45 m i wysokości 3 m, który otaczała fosa o nieznanych wymiarach. Według zdjęć lidarowych obiekt składa się z kopca wysokości ok. 1,5 m i wymiarach u podstawy ok. 30×19 m otoczonego fosą(?)-stawem szerokości od ok. 12,5 do 16,5 m.

Stan i wyniki badań archeologicznych:

W 1972 r. obiekt badał powierzchniowo na zlecenie Konserwatora Zabytków Archeologicznych. Tadeusz Kaletyn, który wykonał również pomiary. Brak informacji o znaleziskach.

W 1983 r. w czasie realizacji weryfikacyjno-poszukiwawczych badań Archeologicznego Zdjęcia Polski Wojciech Chudy opracował kartę ewidencyjną stanowiska archeologicznego wpisanego do rejestru zabytków.

Tzw. grodzisko w Okmianach wymaga badań weryfikacyjnych, które pozwolą ustalić jego rzeczywistą funkcję.

Dostępność obiektu dla zwiedzających: Zabytek dostępny

Autor noty: oprac. Donata Trenkler, OT NID we Wrocławiu, 04-01-2021 r.