Historia obiektu

Przed 2015 r. grodzisko w Dankowicach było datowane przez archeologów i miłośników zabytków na wczesne średniowiecze, bez wskazywania o który odcinek czasowy chodzi. Wyniki badań przeprowadzonych przez Sylwię Rodak w 2015 r. pozwalają na pewne doprecyzowanie czasu funkcjonowania grodu. Na obecnym etapie rozpoznania można go datować na 2 połowę IX-X w., co wskazuje na czasy plemienne i Dziadoszan jako budowniczych założenia obronnego. Obecność ceramiki kultury łużyckiej zdaje się sugerować, że już w pradziejach istniała w tym miejscu osada otwarta lub obronna. Pełne rozpoznanie grodziska w Dankowicach, w tym ustalenie faz użytkowania, zabudowy obiektu i konstrukcji umocnień wymaga kolejnych badań.

Opis obiektu

Usytuowanie zabytku:

Stanowisko archeologiczne jest zlokalizowane w obrębie mezoregionu Wzgórz Dalkowskich, około 490 m na południowy wschód od zabudowań dawnego folwarku, na zalesionym wzniesieniu, ok. 350 m od cieku.

Opis stanowiska:

Obiekt został założony na planie owalu o wymiarach 60×80 m. Wymiary majdanu wynoszą 40×50 m. W zachodniej części majdanu znajduje się wyniesienie o średnicy ok. 30 m, a w jego części centralnej dół nieznanego pochodzenia. Majdan otacza wał i fosa.

Stan i wyniki badań archeologicznych:

Pierwsze wzmianki o grodzisku w Dankowicach pochodzą z połowy XIX w., kolejne z lat: 1871, 1875, 1877, 1908, 1927, 1928 i 1930. Przed 1930 r. Max Hellmich przeprowadził oględziny grodziska. Pozyskane w tym czasie zabytki, głównie ułamki ceramiki, zaginęły.

W 1985r. w czasie realizacji weryfikacyjno-poszukiwawczych badań Archeologicznego Zdjęcia Polski Wiesław Duda opracował kartę ewidencyjną stanowiska archeologicznego wpisanego do rejestru zabytków. Niestety badacz oznaczył lokalizację założenia niewłaściwie, prawdopodobnie za decyzją o wpisie do rejestru zabytków. Stanowisko archeologiczne znajduje się około 200 m na południowy wschód od lokalizacji wskazanej w decyzji i karcie ewidencyjnej stanowiska archeologicznego.

W 2015 r. Sylwia Rodak przeprowadziła badania sondażowe, powierzchniowe i elektromagnetyczne przy pomocy wykrywacza metali. Zlecono również odwierty geologiczne. W 2016 r. wykonano zdjęcie lotnicze. Konsultantem poczynań badawczych został Sławomir Moździoch.

W trakcie badań sondażowych założono 3 wykopy: dwa w przywalnej części majdanu (2×1 m) i jeden w wewnętrznej fosie, pomiędzy wyniesionym majdanem a wałem zewnętrznym (3×1 m). W sondażach przywalnych nie zaobserwowano reliktów zabudowy. Pod wypełniskiem fosy stwierdzono obecność warstwy gliny, co wskazuje na celowe zabezpieczenie dna fosy i jego izolację od otaczających je naturalnych warstw żwiru i piasku.

Ze wszystkich wykopów pozyskano 24 fragmenty naczyń, z których 20 uznano za wczesnośredniowieczne, a 4 za pradziejowe, typowe dla kultury łużyckiej. Oprócz tego w sondażu na majdanie znaleziono wielofunkcyjne narzędzie kamienne wykonane z piaskowca kwarcytycznego typu Daly, barwy czerwonej. Przedmiot, być może intencjonalnie ułamany, ma kształt owalny (zachowane wymiary 10×7,5×2 cm). Z jednej strony posiada wgłębienie, z drugiej wyraźne ślady użytkowania. Według Sylwii Rodak narzędzie mogło służyć jako gładzik, osełka(?) lub podkładka. W tym samym wykopie sondażowym znaleziono 6 fragmentów glinianej prażnicy, służącej do prażenia zboża, pieczenia chleba, podsuszania ziarna lub innych zadań przydomowo-kuchennych. We wszystkich wykopach odkryto ułamki ceramiki naczyniowej. Ich stan zachowania i niewielka ilość utrudniają pełną analizę technologiczno-stylistyczną. Według Sylwii Rodak materiały ceramiczne „wskazują na lokalną produkcję garncarską, nawiązującą do starszego nurtu garncarstwa wczesnośredniowiecznego rozpoznanego na terenie Dolnego Śląska, którą można datować ramowo na przełom IX i X oraz X w. Obecność starszych fragmentów ceramiki może świadczyć o tym, że założenie obronne wzniesiono w pradziejach, a we wczesnym średniowieczu powtórnie je wykorzystano.

Grodzisko zostało zinwentaryzowane przez badaczy z Politechniki Wrocławskiej na podstawie materiałów z laserowego skaningu lotniczego pozyskanych z zasobów Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Z wynikami analiz opublikowanymi w 2019 r. można zapoznać się na stronie internetowej projektu:

http://www.odgrodudozamku.pl/stanowisko/dankowice-st-1-grodzisko/ Dostępność obiektu dla zwiedzających. Zabytek dostępny.

Autor noty: oprac. Donata Trenkler, OT NID we Wrocławiu, 25-01-2021 r.