kościół pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny - Zabytek.pl
Adres
Skolity
Lokalizacja
woj. warmińsko-mazurskie,
pow. olsztyński,
gm. Świątki
Kościół wzniesiony został z cegły na podmurówce z kamienia polnego.
Historia kościoła:
Pierwszy kościół we wsi Skolity został wzniesiony w połowie XV w. W 2. poł. XVII w. został przebudowany oraz ponownie konsekrowany 15 czerwca 1684 r. przez biskupa warmińskiego Michała Stefana Radziejowskiego. Wtedy otrzymał wezwanie św. Jana przed Bramą Łacińską (s. Joannis ante portam latinam). Niestety niecałe dwadzieścia lat później – 19 listopada 1708 r. – we wsi wybuchł pożar, który uszkodził również świątynię. W remont kościoła, który miał miejsce jeszcze w tym samym roku, znaczący wkład miała parafia w Ornecie, jak również proboszcz z Sokolicy oraz ksiądz Michał Brandt z Ornety - kapelan nadworny biskupa Załuskiego.
W czasie odbudowy dodano charakterystyczną drewnianą wieżę w zachodniej części kościoła, a wnętrze przekryto drewnianym stropem, który w latach 1753-1763 został polichromowany przez Ferdynanda Guillereps z Dobrego Miasta.
Nowy kościół został konsekrowany 22 września 1709 r. – przez biskupa warmińskiego Andrzeja Chryzostoma Załuskiego – i otrzymał wezwanie Narodzenia Błogosławionej Maryi Panny i św. Jana przed Bramą Latyńską (ante portam latinam).
Ze względu na niewystarczającą ilość miejsc w świątyni, w latach 1907-1909 kościół rozbudowano w stylu neogotyckim – w 1907 r. dodano transept oraz pięcioboczne prezbiterium. Przebudowa w stylu neogotyckim objęła również podniesienie murów o około metr, dodanie przypór, wymianę ławek oraz dachu. W 1909 r. polichromią ozdobiono również ościeża okien. W 1910 r. kościół został pobłogosławiony przez biskupa warmińskiego Augustyna Bludau. W 1913 r. berliński malarz Ferdynand Busch odnowił polichromię i wykonał polichromię drewnianych sklepień wybudowanego nieco wcześniej transeptu.
We wnętrzu znajduje się cenne wyposażenie m in. ołtarz z przedstawieniem "Typus Ecclesiae" z 1557 r., barokowy ołtarz główny, ołtarze boczne i konfesjonały.
Wybrane publikacje:
Chrzanowski T., Przewodnik po zabytkowych kościołach północnej Warmii, Olsztyn 1978 s. 146-150;
Łoziński J. Z., Pomniki Sztuki w Polsce. Pomorze, t.1, cz. 1, Warszawa 1990 s. 458;
Rzempołuch A., Przewodnik po zabytkach sztuki dawnych Prus Wschodnich, Olsztyn 1993 s. 80;
Kościoły i kaplice archidiecezji warmińskiej, Tom I: Święta Warmia, red. B. Magdziarz, Olsztyn 1999;
Jodkowski M., Budownictwo sakralne diecezji warmińskiej w latach 1821-1945, Olsztyn 2011;
Dane obiektu zostały uzupełnione przez użytkownika Agnieszka .
Rodzaj: kościół
Styl architektoniczny: nieznana
Materiał budowy:
ceglane
Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków
Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_28_BK.432998, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_28_BK.278648