Poznaj lokalne zabytki


Wyraź zgodę na lokalizację i oglądaj zabytki w najbliższej okolicy

Zmień ustawienia przeglądarki aby zezwolić na pobranie lokalizacji
Strona korzysta z plików cookies. Dowiedz się więcej.

kościół parafialny pw. Zesłania Ducha Świętego - Zabytek.pl

kościół parafialny pw. Zesłania Ducha Świętego


kościół 1747 - 1754 Jasieniec

Adres
Jasieniec, Warecka brak_nr

Lokalizacja
woj. mazowieckie, pow. grójecki, gm. Jasieniec

Kościół stanowi przykład znakomitej realizacji barokowej świątyni zaprojektowanej przez polskiego architekta pochodzenia włoskiego Jakuba Fontanę, przedstawiciela baroku i klasycyzmu, nadwornego architekta królów polskich.

Reprezentuje trójnawową świątynię z galeriami usytuowanymi ponad nawami, z prezbiterium, transeptem i chórem muzycznym, z bogatym barokowym i klasycystycznym wystrojem i wyposażeniem wnętrza. Zewnętrzną ozdobą tej perły architektury jest fasada z dwoma ukośnie dostawionymi wieżami, wnękami z figurami świętych oraz ozdobnym obramowaniem wejścia do kościoła.

Historia

Pierwsza wzmianka o parafii jasienieckiej pochodzi z roku 1208. Wówczas to we wsi istniał już prawdopodobnie drewniany kościół ufundowany przez rycerski ród Jasieńczyków. W dokumentach archiwalnych pochodzących z XV w. zachowały się poświadczenia donacji i patronaty okolicznych rodów nad kościołem i parafią. Wzmiankę o modrzewiowej świątyni we wsi zawiera protokół bp. Wawrzyńca Gorlickiego sporządzony po wizytacji parafii pw. Zesłania Ducha Świętego w 1603 r. W owym czasie do tej terytorialnie dużej parafii należało ok. 30 wsi.

Obecnie istniejący murowany kościół zbudowany został w latach 1747-1754 z fundacji kasztelana ciechanowskiego gen. Władysława Grzegorzewskiego według projektu architekta Jakuba Fontany. Realizatorem projektu prawdopodobnie był prowincjonalny budowniczy. Obiekt zachowany praktycznie w niezmienionym stanie, jedynie na początku XIX w. dokonano w nim nieznacznych przeróbek obejmujących portal i chór muzyczny. Gruntowne remonty świątynia przechodziła w latach 1849, 1857, 1903, 1917 1968 i 1988. Murowane ogrodzenie kościoła wykonane zostało w XIX w., zaś plebania w 1933 r.

Opis

Kościół usytuowany jest we wschodniej części miejscowości, po północnej stronie drogi prowadzącej z Grójca do Warki (w oddaleniu od ulicy), na terenie dawnego cmentarza przykościelnego, z zachowanymi nagrobkami. Otoczony jest metalowym oraz murowanym płotem. Teren działki przykościelne porastają od strony wschodniej i zachodniej drzewa.

Świątynia została wymurowana z cegieł, ściany są obustronnie tynkowane. Posadzka wykonana została z płytek ceramicznych. Okna i drzwi wykonane są z drewna. Więźba dachowa jest drewniana, konstrukcji krokwiowo-stolcowej, dach pokryty jest ocynkowaną blachą.

Budynek wybudowany został na planie prostokąta, z dostawioną od zachodu prostokątną zakrystią oraz dwoma prostokątnymi dostawionymi do fasady wieżami. Bryła jest prostopadłościenna, wysoka, nakryta dachem dwuspadowym, wieże hełmami, kaplice ujmujące po bokach nawę główną daszkami pulpitowymi. Nawa główna jest szerokości prezbiterium (zakończonym apsydą na planie łuku koszowego), kaplice równe są połowie szerokości nawy głównej. Elewacja frontowa jest dwukondygnacjowa, trójosiowa, z centralnie umieszczonym wejściem w korpusie głównym flankowanym przez dwie wieże. Pierwsza kondygnacja posiada obramowane wejście z tympanonem i dwie pary pilastrów z głowicami doryckimi. W drugiej kondygnacji fasady w osi symetrii ulokowano duże okno, obok którego usytuowano dwie pary wnęk z figurami świętych, za nimi zaś dwie pary kolumn z głowicami jońskimi. Szczyt fasady ze spływami i niewielkim okrągłym oknem wieńczy krzyż. Elewacje boczne są czteroosiowe, asymetryczne, elewacja północna bez podziałów osiowych, wszystkie przedzielone lizenami.

Wyposażenie wnętrza świątyni jest bogate, w stylu barokowym. Ołtarz główny wykonany został z czarnego marmuru ze stiukowym zwieńczeniem w formie glorii, w centralnej części zawiera powstały w XVIII w. obraz Zesłania Ducha Świętego, flankowany przez dwie kontrastujące bielą figury patronów Polski: św. Stanisława Biskupa i św. Wojciecha. Wnęki arkad w nawach bocznych wyznaczają płytkie kaplice z czterema ołtarzami, w których nastawach znajdują się wizerunki: Chrystusa Ukrzyżowanego, Matki Bożej Nieustającej Pomocy, Świętej Rodziny oraz patrona parafii św. Rocha.

Spośród wyposażenia wyróżniają się również barokowa ambona wbudowana w strukturę filaru i gzymsu z figurą Michała Archanioła oraz późnogotycki krucyfiks.

Obiekt dostępny podczas mszy oraz po uprzednim umówieniu się z proboszczem.

opracowanie Jerzy Szałygin, OT NID w Warszawie, 02-08-2017 r.

Rodzaj: kościół

Styl architektoniczny: barokowy

Materiał budowy:  ceglane

Forma ochrony: Rejestr zabytków, Ewidencja zabytków

Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_N_14_BK.174410, PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_14_BK.205065