Historia obiektu

Pierwsze wzmianki o wsi Clopotovo pochodzą z 1267 r. z dokumentu papieża Klemensa IV, potwierdzającego prawo klasztoru trzebnickiego do dziesięciny z tej wsi. W 1291 r. wieś została lokowana na prawie niemieckim. Wówczas dobra ziemskie należały do Alberta Lisko/Leisko – dworzanina księcia głogowskiego. W dokumencie z 1360 r. mowa o innym właścicielu – Mikołaju z Kłopotowa. W latach 1362-1363 jako właściciel wymieniany był Burgold Clopotow, a w roku 1366 – Burgold de Benetindorf (może ta sama osoba).

Na podstawie znalezionej w trakcie badań powierzchniowych ceramiki i źródeł pisanych wstępnie datowano stanowisko na XIV w. lub nieco wcześniej. Przeprowadzone w 2014 r. badania wykopaliskowe pozwoliły doprecyzować chronologię. Według Dominika Nowakowskiego i Felixa Biermanna założenie obronne funkcjonowało od przełomu XIII i XIV w. do 1 połowy XIV w., przy czym badacze wydzielają dwie fazy użytkowe, z których pierwsza zakończyła się pożarem.

Opis obiektu

Usytuowanie zabytku:

Grodzisko znajduje się w obrębie mezoregionu Wysoczyzny Lubińskiej. Stanowisko jest zlokalizowane w zachodniej części wsi, na zachód od drogi z Kłopotowa do Osieka, wśród podmokłych łąk, około 300 metrów na wschód od rzeki Zimnicy, która jest dopływem Odry.

Opis stanowiska:

Grodzisko zachowało się w postaci dwóch nasypów założonych na planie owali i otoczonych wspólną fosą. Wymiary majdanu nasypu południowego zachowanego do wysokości około 2 m wynoszą ok. 20×22 m. Nasyp północny ma wymiary ok. 15×16,5 m i wysokość ok. 1,5 m. Szerokość fosy wynosi od 7 do 10 m. Stanowisko zostało częściowo zniszczone w okresie międzywojennym w związku z działalnością rolną. W 1993 r. stwierdzono, że wschodnia część fosy została pogłębiona. W roku 2002 na terenie stanowiska prowadzono prace polegające na karczunku zakrzewienia i nasadzeniach drzew iglastych.

Stan i wyniki badań archeologicznych:

Grodzisko było znane już w okresie międzywojennym. W tym czasie Martin Treblin przeprowadził powierzchniowe oględziny obiektu. Kolejne tego typu badania miały miejsce w 1964 r. Wykonali je Jerzy Lodowski i Grzegorz Domański. W 1974 r. zespół w składzie: Eugeniusz Cnotliwy i Ryszard Rogosz wykonał badania wiertnicze. W 1984 r. Stanisław Firszt przeprowadził badania powierzchniowe w ramach akcji Archeologicznego Zdjęcia Polski i opracował kartę ewidencyjną stanowiska archeologicznego. W 1993 r. Sylwia Wuszkan dokonała prospekcji terenowej w ramach inspekcji konserwatorskiej. W trakcie badań powierzchniowych odkrywano głównie ułamki ceramiki naczyniowej.

W 2014 r. Dominik Nowakowski i Felix Biermann przeprowadzili badania wykopaliskowe. W wykopie badawczym założonym na kopcu południowym zidentyfikowano dwie fazy osadnicze. Pozostałościami pierwszej fazy są relikty budynku zachowane jako fundament ułożony z kamieni polnych. Wypełnisko tego obiektu stanowiła ciemnobrunatna próchnica przemieszana ze spalenizną. Majdan poza budynkiem był wyłożony gliną. W drugiej fazie użytkowej, po zniszczeniu budynku, nasyp został podwyższony przez nawiezienie warstwy gliny miąższości 20-40 cm. Na tym podłożu wzniesiono kolejny budynek o innej orientacji w stosunku do stron świata.

Na kopcu północnym również ujawniono dwie fazy użytkowe. W starszej istniał tam drewniany lub szachulcowy budynek o wymiarach ok.3×4 m. Zbocze nasypu wyłożono kamieniami i wzmocniono pionowo wbitymi palami. Po zniszczeniu budynku kopiec podwyższono warstwą piasku miąższości około 40 cm. W jej stropie archeolodzy nie znaleźli śladów zabudowy. W czasie badań wykopaliskowych pozyskano zabytki ruchome, w tym głównie ułamki ceramiki i dwa kompletne naczynia z kopca południowego, fragment podkowy, nóż, przebijak, klucz oraz gwoździe.

Dostępność obiektu dla zwiedzających: Zabytek jest dostępny do oglądania w bezlistnych porach roku. W pobliżu Kłopotowa przebiega rowerowy szlak turystyczny łączący Lubin ze Ścinawą. Przez Kłopotów przechodzi Szlak św. Jakuba wiodący do katedry w Santiago de Compostela.

Autor noty: oprac. Donata Trenkler, OT NID we Wrocławiu, 14-01-2021 r.