Historia

Zabudowania plebańskie, w skałd których wchodziły: drewniana plebania, murowana szkoła parafialna z 1802 roku, dwa lamusy, stodoła, stajnie, wozownia i dom dla wikariusza usytuowane były po zachodniej stronie kościoła. Lamus wybudowano w 1818 roku. Podczas wojen nie uległ zniszczeniu. W 1953 roku budynek przeszedł remont. Wymieniono wówczas zmurszałe części ścian, naprawiono belki podcieni, wzmocniono konstrukcję dachową, a dach pokryto gontem. Ostatni remont, przeprowadzony w 1996 roku, obejmował naprawę ścian i położenie nowego gontu. W najbliższym czasie obiekt zostanie translokowany bliżej ul. Kościelnej i ustawiony do niej frontem.

Opis

Lamus usytuowany na terenie zabudowań plebańskich na zachód od kościoła. Ustawiony szczytem do ul. Kościelnej, elewacją frontową skierowany na wschód. Budownictwo ludowe.

Wzniesiony na rzucie prostokąta, z podcieniem wzdłużnym przed ścianą frontową, dwutraktowy. Budynek nakryty wysokim dachem czterospadowym pokrytym gontem, z niewielką lukarną powiekową w centralnej części połaci dachu od strony frontowej. Zbudowany z drewna z użyciem drewnianych kołków, w konstrukcji zrębowej i sumikowo-łątkowej, zwęgłowany na jaskółczy ogon, węgły bez ostatków, częściowo odeskowane. Podcień złożony z sześciu słupów o przekroju kwadratowym, wzmocnionych zastrzałami. Na osi środkowej prostokątny otwór drzwiowy osadzony w węgarach (boczne belki). Drzwi jednoskrzydłowe, spągowe. Wnętrze z sienią na osi, z której wejście do dwóch pomieszczeń od pólnocy i południa. W głębi sieni umieszczone schody prowadzące na strych. W ścianach małe prostokątne okienka szczelinowe wycięte w zrębie.

Knyszyński lamus został laureatm konkursu "Zabytek Zadbany".

Obiekt dostępny dla zwiedzających z zewnątrz po uzgodnieniu z proboszczem parafii pw. św. Jana Apostoła i Ewangelisty w Knyszynie.

Oprac. Joanna Kotyńska-Stetkiewicz, OT NID w Białymstoku, 25-11-2015 r.