Poznaj lokalne zabytki


Wyraź zgodę na lokalizację i oglądaj zabytki w najbliższej okolicy

Zmień ustawienia przeglądarki aby zezwolić na pobranie lokalizacji
Strona korzysta z plików cookies. Dowiedz się więcej.

Kościół par. pw. św. Małgorzaty - Zabytek.pl

Kościół par. pw. św. Małgorzaty


kościół 1886 - 1892 Chorzęcin

Adres
Chorzęcin, 204

Lokalizacja
woj. łódzkie, pow. tomaszowski, gm. Tomaszów Mazowiecki

Kościół św. Małgorzaty w Chorzęcinie jest cennym zabytkiem sakralnej architektury murowanej z końca XIX wieku z zachowanymi elementami wyposażenia ze starszych świątyń.

Historia

Wieś Chorzęcin w źródłach pisanych odnotowana została po raz pierwszy w 1285 roku. Kolejna wzmianka o miejscowości pochodzi z 1373 roku. Kościół p.w. św. Małgorzaty istniał co najmniej od początku XV wieku. W XVI wieku połowa wsi należała do biskupów kujawskich a połowa stanowiła własność prywatną. W 1776 roku wzniesiony został nowy, drewniany kościół. Kościół ten w 1885 roku znajdował się w bardzo złym stanie, jak wykazał podczas wizytacji parafii arcybiskup Wojciech Chościak, który w Chorzęcinie zastał „...mały, zaniedbany kościółek, którego ściany chyliły się ku upadkowi...”. Zalecił on parafianom wznieść nową, trwałą świątynię. Wkrótce ówczesny proboszcz ks. Franciszek Tomaszewski przedstawił parafianom projekt nowego kościoła sporządzony przez Kornela Szrettera, budowniczego powiatu piotrkowskiego. Budowa kościoła trwała w latach 1886-1892. Dnia 27 maja 1899 roku nowa świątynia konsekrowana została przez ks. biskupa Kazimierza Ruszkiewicza. 

Opis

Kościół zbudowany jest z cegły na zaprawie wapienno-cementowej, na planie krzyża łacińskiego. Jest budynkiem jednonawowym, z transeptem o płytkich ramionach i prezbiterium zakończonym absydą. Bo bokach prezbiterium prostokątne aneksy - południowy mieści zakrystię, a północny pomieszczenia gospodarcze. W fasadzie na narożach wysunięte ryzalitowo wieże o kwadratowych podstawach nakryte hełmami gruszkowymi - w południowej znajduje się klatka schodowa, w północnej pomieszczenia gospodarcze. Elewacje otynkowane na żółto, w przyziemiu pas cokołowy otynkowany na biało, u okapów dachów gzymsy wieńczące profilowane. Korpus i prezbiterium nakryte dachami dwuspadowymi, aneksy - dachami dwupołaciowymi, transepty - płaskimi dachami wielopołaciowymi. Strop płaski, drewniany na belkach z otynkowaną podsufitką. Więźba dachowa drewniana o konstrukcji jętkowo-stolcowej. Dachy pokryte blachą ocynkowaną. Okna i otwory drzwiowe zamknięte półkoliście z profilowanymi opaskami w górnej części, w wieżach w fasadzie, na piętrze i w transeptach okulusy. W fasadzie wejście główne ujęte portalem z nadprożem wspartym na kolumnach doryckich, zwieńczonym trójkątnym naczółkiem. Powyżej okienko ujęte górą profilowaną opaską. Środkowa część fasady zwieńczona trójkątnym szczytem. Nad ostatnimi oknami wieży - trójkątne szczyty. Okna pojedyncze w żelaznych ramach, szkło barwne, witrażowe. Drzwi drewniane, płycinowe. We wschodniej części nawy drewniany chór z organami wsparty na żelaznych kolumnach. Wewnątrz ściany otynkowane w kolorach żółtym i białym, posadzka z kwadratowych kostek ceramicznych w kolorach białym, czarnym i brązowym. W części transeptów i prezbiterium pilastry o głowicach z profilowanymi gzymsami. Do cenniejszych elementów wyposażenia należą: drewniana ambona z obrazami Wojciecha Gersona (olejnymi na miedzianej blasze) w zachodniej części prezbiterium, późnogotycka kropielnica z herbem Prus i datą 1528, późnogotycka rzeźba Matki Boskiej z Dzieciątkiem z początku XVI wieku, witraże w prezbiterium wykonane przez Zakład św. Łukasza w Warszawie w 1898 roku oraz kielich późnorenesansowy z 1634 roku. Teren przylegający do kościoła, na którym położony jest dawny przykościelny cmentarz parafialny, otoczony jest murowanym ogrodzeniem o wysokości około 1,6 metra, od strony południowej posadowionym na kamiennej podmurówce o wysokości 80 centymetrów. Od strony wschodniej znajduje się główna brama wejściowa na teren, od strony południowo-wschodniej boczna furtka, a od strony zachodniej przejście prowadzące na cmentarz. Od strony północno-wschodniej do muru przylega dzwonnica.

Obiekt z zewnątrz dostępny całą dobę, w środku przed i po mszach świętych oraz po uzgodnieniu z proboszczem 

Oprac. Anna Nierychlewska, OT NID w Łodzi, 08.01.2026 r. 

Rodzaj: kościół

Styl architektoniczny: neorenesansowy

Materiał budowy:  ceglane

Forma ochrony: Ewidencja zabytków

Inspire id: PL.1.9.ZIPOZ.NID_E_10_BK.178870