XVI w.

Historia

Pierwszy kościół w Kraszewie, pw. Świętej Trójcy i św. Wawrzyńca, powstał jednocześnie z erekcją parafii w 2. poł. XIV w. i był zapewne budowlą drewnianą (pierwsza wzmianka o nim pochodzi z 1435 r.). W 2. poł. XVI w. rozpoczęto stawianie świątyni murowanej - wzniesiono jedynie kaplicę św. Anny, zakrystię i skarbiec. Prawdopodobnie śmierć fundatora nie pozwoliła na dokończenie prac budowlanych. Do zachowanych do dnia dzisiejszego tych właśnie fragmentów - stanowiących północną murowaną ścianę - dostawiono w XVII w. część drewnianą. Przed rokiem 1775, z fundacji sędziego ziemskiego ciechanowskiego Mikołaja Modzelewskiego, dokonano wymiany zniszczonej substancji drewnianej na nową. Prawdopodobnie również w tym samym czasie postawiono nieopodal drewnianą dzwonnicę. Kościół remontowany był w roku 1825 oraz w 1948. Ostatnia gruntowna renowacja świątyni miała miejsce w 1973 r. - wymieniono wówczas m.in. podwaliny, sufit i więźbę dachową, a dach pokryto blachą.

Opis

Kościół usytuowany jest w centralnej części wsi, po północnej stronie szosy z Ciechanowa do Płocka, na opadającej w kierunku północnym działce ogrodzonej murowanym z kamienia płotem. Od strony zachodniej, na terenie cmentarza kościelnego usytuowana jest drewniana dzwonnica oraz zabytkowy nagrobek hr. Brunona Kicińskiego (założyciele „Kuriera Warszawskiego”) oraz jego córki Haliny.

Kościół jest orientowany, wybudowany został z: materiału drewnianego, w konstrukcji zrębowej, wzmocnionej lisicami, ze ścianami obustronnie oszalowanymi pionowymi deskami, z oblistwowaniem, ujęty na narożach pozornymi boniami oraz wymurowany z cegły otynkowanej od wewnątrz (kaplica Św. Anny, zakrystia i skarbczyk). Jednonawowy kościół rozplanowany jest na rzucie prostokąta, z węższym prezbiterium zamkniętym ścianą prostą. Do nawy od strony zachodniej przylega również drewniana kruchta, zaś od strony północnej murowana część kościoła: kaplica p.w. Św. Anny oraz zakrystia z wydzielonym skarbczykiem. Nawa, prezbiterium i kaplica kryte są stropami belkowymi, w zakrystii sklepienie kolebkowe, z lunetą nad wejściem. Na zewnątrz w ściany kaplicy wmurowane zostały kule armatnie. Dwuspadowy dach z naczółkami, o oddzielnych dla nawy i prezbiterium kalenicach,  pokryty jest blachą. Kalenica nawy zwieńczona jest ośmioboczną wieżyczką na sygnaturkę z cebulastym hełmem pokrytym blachą, z ażurowym, metalowym krzyżem. Kruchta nakryta została oddzielnym dachem dwuspadowym.  Wyposażenie wnętrza jest barokowe i barokowo-ludowe. Na uwagę zasługują zwłaszcza ołtarze (główny z 1720 r., boczny z ok. 1700 r.), ambona barokowo-ludowa z 1726 r., konfesjonał z XVIII w.  oraz relikwiarzyk św. Stanisława Kostki z XVIII w.

Wchodząca w skład zespołu drewniana dzwonnica rozplanowana jest na rzucie prostokata, w konstrukcji słupowo-ryglowej, oszalowanej pionowymi deskami z oblistwowaniem. W górnej części ścian widoczne są otwory dzwonowe (po dwa z każdej strony), w formie leżących prostokątów, przesłonięte drewnianą żaluzją. Całość wysokich ścian nakryta jest czterospadowym, gontowym dachem, zwieńczonym drewnianą sterczyną.

Obiekt dostępny podczas mszy oraz po uprzednim umówieniu się z proboszczem parafii w Malużynie.

Oprac. Jerzy Szałygin, OT NID w Warszawie, 19-02-2018 r.