Wieża odbudowana w latach 1981-85 wg projektu inż. arch. Aleksander Holasa.

Historia

Parafia w Krobi istnieje już od XI wieku, najpierw przy kościele św. Idziego z XII wieku, a od połowy XIV wieku przy kościele św. Mikołaja. Miasto i parafia należały do biskupów poznańskich. Kościół p.w. św. Mikołaja w Krobi został wzniesiony w latach 1438-1479 przez bpa Andrzeja z Bnina. W 1655 r. runęła wieża, zniszczeniu uległ dach i strop . Odbudowany kościół w 1757 r. został zniszczony przez pożar. Ocalały z pożaru korpus został odbudowany w latach 1757-67 z inicjatywy bpa poznańskiego Teodora Czartoryskiego. W XVIII w. przeniesiono prezbiterium w części zachodniej na miejsce wieży, którą wzniesiono przy szczycie wschodnim. Na początku XIX wieku dobudowano boczne nawy. Kościół został gruntownie odnowiony w latach 1952-54., m.in. we wnętrzach wykonano polichromie i sztukaterie autorstwa Józefa i Łucji Oźminów. W 1968 roku runęła wieża, która jednak nie naruszyła kościoła. Odbudowano ją w latach 1981-85 wg projektu inż. arch. Aleksander Holasa.

Opis

Kościół usytuowany jest na nieregularnej parceli położonej przy ul. Poznańskiej, na obszarze historycznego centrum miasta. Zwrócony jest prezbiterium na zachód. Na południe i zachód od kościoła rozciąga się park. W nim, na zachód od kościoła położony jest pałac arcybiskupi, obecnie wikariat. Późnobarokowy kościół św. Mikołaja jest budowlą murowaną z cegły, na ceglanym cokole. Trójnawowa świątynia zbudowana została na planie prostokąta z węższym prezbiterium od zachodu oraz zakrystią i skarbcem na przedłużeniu nawy północnej i pomieszczeniem gospodarczym od południa. Nawy boczne niższe od nawy głównej. Do korpusu od wschodu dostawiona jest trójkondygnacjowa kwadratowa wieża nakryta hełmem z latarnia. Kościół nakryty jest dachem dwuspadowym nad nawą główną i prezbiterium oraz pulpitowymi nad nawami bocznymi. Elewacje dzielone pilastrami, w polach między nimi odcinkowo zamknięte otwory okienne w opasce z kluczem. Elewacja wieży trójkondygnacjowa z zaokrąglonymi narożami ujętymi pilastrami, dzielona profilowanymi gzymsami. Do wnętrza kościoła prowadzi arkadowy otwór drzwiowy z trójkątnym naczółkiem. Na uwagę zasługuje ciekawe, choć niejednorodne, renesansowe, barokowe i rokokowe wyposażenie wnętrza. Ołtarz główny pseudobarokowy pochodzi z 1955 r. Portrety trumienne Pudliszkowskich z XVII w., , późnorenesansowy tron biskupi z ok. 1630 r., konfesjonały, kamienna płyta nagrobna Baltazara Czackiego, zmarłego w 1603 r. z płaskorzeźbiona postacią zmarłego w zbroi. Chrzcielnica pochodzi z roku 1520, została odnowiona i ornamentowana w 1762. Na teren kościoła prowadzi brama, która wraz z murem otaczającym kościół pochodzi z k. XIX w. (ok. 1890 r.) Brama usytuowana jest na osi kościoła przy ul. Poznańskiej. Murowana z cegły, z arkadowym większym i wyższym przejściem w części środkowej i dwoma mniejszymi bramkami. Dawny pałac arcybiskupi usytuowany jest w rozległym parku na południe od kościoła. Wybudowany w 1898 r. został w 1937 r. przeznaczony na Dom Rekolekcyjny przez kardynała Hlonda. Zbudowany na planie wydłużonego prostokąta murowany z cegły na cokole licowanym kamieniem polnym, z pseudoryzalitami na osi od pn i pd. w nieznacznym uskoku oraz trójbocznie zamkniętym ryzalitem od pn.-wsch. z dostawionym do niego tarasem. Jednokondygnacjowy, podpiwniczony, nakryty dachem dwuspadowym w środkowej części korpusu i płaskimi na skrajnych osiach. Od frontu i od południa dwuosiowe wystawki ze szczytem schodkowym wieńczące pseudoryzality.

Dostępny, więcej informacji na stronie: www.archpoznan.pl/component/option,com_contact/Itemid,0/task,view/contact_id,115/

oprac. Beata Marzęta, OT NID w Poznaniu, 27.11.2015 r.